Κυριακή, 26 Ιουνίου 2016

Το παρασκήνιο για την αποκατάσταση των σχέσεων Ισραήλ- Τουρκίας

Το παρασκήνιο για την αποκατάσταση των σχέσεων Ισραήλ- Τουρκίας
Σε ασκήσεις λεπτών ισορροπιών επιδίδονται από σήμερα Άγκυρα και Τέλ Αβίβ, καθώς όπως όλα δείχνουν οι δυο χώρες ετοιμάζονται για την οριστικοποίηση της συμφωνίας αποκατάστασης των διπλωματικών σχέσεων τους που μένουν παγωμένες την τελευταία εξαετία με αφορμή το γνωστό επεισόδιο στο πλοίο Μαβή Μαρμαρά.

Σύμφωνα με πληροφορίες η συμφωνία που οριστικοποιείται σήμερα στην Ρώμη θα υπογραφεί τον Ιούλιο μεταξύ του Τούρκου υπηρεσιακού υφυπουργού Εξωτερικών Φ. Σινιρλιόγλου και του ισραηλινού γενικού γραμματέα του ΥΠΕΞ Ντορ Γκόλντ . Στην Ρώμη που διεξάγονταν ο τελικός κύκλος των διαπραγματεύσεων βρίσκεται και ο πρωθυπουργός Μ. Νετανιάχου για να συναντηθεί με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Τζον Κέρυ ,ο οποίος αναμένεται να πιέσει τον ισραηλινά πρωθυπουργό για το θέμα των εποικισμών αλλά και για την ανάγκη δρομολόγησης της επανάληψης των συνομιλιών. Σε ότι αφορά την αποκατάσταση των σχέσεων Τουρκίας- Ισραήλ η Ουάσιγκτον πιέζει συστηματικά για το κλείσιμο αυτού του χάσματος «ασφαλείας» που έχει υπάρξει στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ δυο κορυφαίων σύμμαχων των ΗΠΑ στην περιοχή και είχε υπάρξει μεσολάβηση και από τον ίδιο τον Μ. Ομπάμα προσωπικά.
ΟΙ πληροφορίες που ήταν έντονες από τουρκικής πλευράς έκαναν λόγο για την πραγματοποίηση του τελευταίου γύρου διαπραγματεύσεων σήμερα στην Ρώμη, όπου θα έμπαιναν οι τελευταίες πινελιές στην Συμφωνία αυτή και αφορούν κυρίως την Γάζα αλλά και τον ρόλο της Χαμάς.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ταγίπ Ερντογάν σε μια επίδειξη δύναμης και έναντι του Ισραήλ αλλά και τονώνοντας το διεθνές προφίλ του τουλάχιστον στο πλαίσιο του μουσουλμανικού κόσμου ,κάλεσε στην Κωνσταντινούπολη τον εγκατεστημένο στην Ντόχα ηγέτη της Χαμάς Χαλέντ Μεσάαλ για να τον ενημερώσει για τις λεπτομέρειες της συμφωνίας με το Ισραήλ. Οι δυο από τους τρεις όρους που είχε θέσει η Τουρκία και αφορούσαν την καταβολή αποζημιώσεων στα θύματα του επεισοδίου, και την δημόσια συγγνώμη του Ισραήλ έχουν εν πολλοίς εκπληρωθεί και η εκκρεμότητα που απέμενε ηταν η άρση του αποδόσιμου της Γάζας, θέμα για το όποιο η ισραηλινή κυβέρνηση δέχεται ισχυρές πιέσεις και από άλλες ξένες κυβερνήσεις αλλά και από ένα σημαντικό μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης.
Σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές η Τουρκία εξασφάλισε την συναίνεση του Ισραήλ για την δημιουργία νέου σταθμού παραγωγής ενεργείας άλλα και επένδυσης σε υποδομές ώστε να αντιμετωπίσουν οι μεγάλες διακοπές στην ηλεκτροδότηση και υδροδότηση της Γάζας, η κατασκευή νοσοκομείου και η μεταφορά βοήθειας από την Τουρκία μέσω όμως του ισραηλινού λιμανιού Άσντοντ. Η Τουρκία ανέλαβε εκτός των άλλων να μεσολαβήσει ώστε να απελευθερωθούν δυο ισραηλινοί στρατιώτες που κρατούνται αιχμάλωτοι από την Χαμάς.
Η αποκατάσταση των σχέσεων Τουρκίας και Ισραήλ θα έχει σοβαρές επιπτώσεις αν και όχι απαραίτητα άμεσες στις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
Στα θέματα της Ενεργείας ,είναι προφανές ότι θα ενισχυθούν οι φωνές που ζητούν την μεταφορά του φυσικού αερίου του Ισραήλ προς την Τουρκία κάτι που θα συμπαρασύρει και τις επιλογές που θα πρέπει να κάνουν για την εξαγωγή του φυσικού αερίου τους η Αίγυπτος και η Κύπρος.
Στην Συρία όπου το Ισραήλ έχει συστημικά αποφύγει την οπουδήποτε εμπλοκή πέραν των χειρουργικών κτυπημάτων εναντίον αποθηκών όπλων του καθεστώτος Άσαντ στα οποία αποκτούσαν πρόσβαση οι άνδρες της Χεζμπολάχ, η σχέση μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ θα είναι αρκετά περιπλοκή ,καθώς ο Νετανιάχου έχει βρει modus vivendi με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν το όποιο δεν έχει κανένα συμφέρον να διαταράξει προκειμένου να εξυπηρετήσει τις επιδιώξεις της Τουρκίας. Η «υπόγεια» σχέση του Ισραήλ και των μυστικών υπηρεσιών του με τους Κούρδους είναι γνωστή και θα αποτελεί ένα μόνιμο σημείο τριβής μεταξύ των κυβερνήσεων.
Η Άγκυρα έχοντας ανοικτά μέτωπα παντού ,προς βορρά με την Ρωσία, με την καχυποψία να επιστρέφει στις σχέσεις της με το Ιράν , τις σχέσεις με το Ιράκ να είναι όλο και πιο εχθρικές, με την Συρία να έχει να αντιμετωπίσει την «κουρδική απειλή» αλλά και την επιβίωση ενός εχθρικού καθεστώτος στην Δαμασκό, και με τα παρακλάδια του ISIS να αποδεικνύουν ότι μπορούν να μετοχοποιήσουν ακόμη και το κέντρο της Κωνσταντινούπολης, ο Ταγιπ Ερντογαν περισσότερο από ποτέ δείχνει να έχει ανάγκη την έστω και ψυχρή σχέση με το Ισραήλ και τον Νετανιάχου.
Σε επίπεδο ανταλλαγής πληροφοριών αλλά και προμήθειας αμυντικού υλικού που έχει σχέση κυρίως με το ισραηλινό αντιπυραυλικό σύστημα Iron Dome ,αλλά και την προμήθεια εξελιγμένων UAV ,η συνεργασία με το Ισραήλ εφόσον όλα εξελιχτούν ομαλά, μπορεί να προσφέρει απαντήσεις σε κάποια από τα πολλά προβλήματα ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Τουρκία.
Τον περασμένο μήνα σε αμυντικό επίπεδο η Άγκυρα έκανε μια χειρονομία καλής θέλησης και ήρε το βέτο στο ΝΑΤΟ για την λειτουργιά γραφείου συνδέσμου της Συμμαχίας με το Ισραήλ..
Η εξαετία που πέρασε έδωσε την ευκαιρία στο Ισραήλ όμως να αναπτύξει και να εμβαθύνει τις συνεργασίες με την Κύπρο, την Ελλάδα, ακόμη και την Αίγυπτο. Οι σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ που έχουν στηριχθεί σε πρώτη φάση στην αμυντική συνεργασία ,έχουν αποκτήσει βάθος το οποίο δεν διαταράσσεται από την προσέγγιση με την Τουρκία, ενώ και με την Κύπρο οι σχέσεις είναι ισχυρές και αφορούν εκτός όλων των άλλων τομέων και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων εξόρυξης φυσικού αερίου στην Κυπριακή ΑΟΖ (την οποία η Τουρκία αμφισβητεί).
Το στρατηγικό βάθος που προσέφερε η Κύπρος και η Ελλάδα στο Ισραήλ ,ώστε να μπορεί να εκπαιδεύεται με ασφάλεια η Ισραηλινή αεροπορία ,αποτελεί ένα πολύ γερό θεμέλιο των σχέσεων του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο
Βεβαίως η διαδικασία αυτή κάθε άλλο παρά είναι εύκολη και είναι προφανές ότι παραμένει ευάλωτη σε κάθε νέο αντιισραηλιτικό ξέσπασμα του Ταγίπ Ερντογάν και σε κάθε επίθεση που εξαπολύουν οι δεκάδες ανεξέλεγκτες ισλαμικές ομάδες από την Γάζα εναντίον του Ισραήλ.
Το γεγονός ότι η Χαμάς διατηρεί γραφείο στην Τουρκία, αν και η Άγκυρα εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει επιθετική ενέργεια από το έδαφος της εναντίον του Ισραήλ ενώ και ο ίδιος ο Ερντογάν αρνείται να αποδεχθεί τον χαρακτηρισμό της Χαμας ως τρομοκρατικής οργάνωσης ,καθώς και η συχνά επαναλαμβανόμενη από τον ίδιο τον Ερντογάν «ιδέα» ότι θα πρέπει ο Σιωνισμός να κυρωθεί «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» δημιουργούν ένα μόνιμο υπόβαθρο αστάθειας στις σχέσεις των δυο χωρών.
Η αποκατάσταση των σχέσεων Ισραήλ –Τουρκίας θα πρόκειται για μια υποχρεωτική συμβίωση ενός ζευγαριού που συναισθηματικά και πρακτικά είναι χωρισμένο. Οι σχέσεις αυτές δεν θα είναι ποτέ ίδιες όπως στην προ του 2009 περίοδο. Και τίποτα δεν θα το αλλάξει αυτό ,όσο ο Τούρκος ηγέτης Ταγίπ Ερντογάν , συμπεριφέρεται με την αλαζονεία και τον αυταρχισμό ενός πολιτικού που φαντάζεται τον εαυτό του ως ηγέτη του μουσουλμανικού κόσμου, που είναι στραμμένος εναντίον του Ισραήλ.

 www.liberal.gr