Σάββατο, 17 Σεπτεμβρίου 2016

Δεκαπέντε χρόνια από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ. Συμπεράσματα-Εκτιμήσεις.




Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Στρατηγικός Αναλυτής –Ειδικός στα θέματα Παγκόσμιας Ασφάλειας


Συμπληρώθηκαν 15 ολόκληρα χρόνια από εκείνο το πρωινό του Σεπτεμβρίου του 2001 και την πολλαπλή τρομοκρατική ενέργεια 19 αεροπειρατών(οι 15 εκ των οποίων Σαουδάραβες και ο αρχηγός τους ο Μοχάμετ Άτα  Αιγύπτιος) εναντίον υψηλού και ιδιαίτερα συμβολικού επιπέδου στόχων στη Νέα  Υόρκη(Παγκόσμιο Εμπορικό Κέντρο) καθώς και στο Πεντάγωνο στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ(ενώ πολλά έχουνε γραφεί και ακουστεί για την πτήση 93 του τέταρτου αεροπλάνου που κατέπεσε στην Πενσυλβάνια). Η συγκεκριμένη μέγα-τρομοκρατική ενέργεια των 19 που μετέτρεψαν πολιτικά αεροσκάφη σε κατευθυνόμενους πυραύλους  άλλαξε έκτοτε δραματικά τον κόσμο σε όλα τα πλαίσια , όπως στο πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό, διεθνολογικό  εσωτερικής ασφάλειας, πολεμολογικό, καθολικής αναβάθμισης των τρομοκρατικών επιπέδων, θρησκευτικό, ενώ σηματοδότησε ραγδαίες αλλαγές και εξελίξεις σχεδόν σε όλες τις γεωγραφικές ζώνες του πλανήτη , αλλά κυρίως στην πολύπαθη Μέση Ανατολή, και στην Κεντρική Ασία/Ινδική Υποήπειρο.(Αφγανιστάν-Πακιστάν κα)
 Οι αυτοκτονικές-  ενέργειες των 19 τρομοκρατών προκάλεσαν(πέραν των 3000 νεκρών από πάρα πολλές χώρες) καθοριστικές αλλαγές στον τρόπο ανάπτυξης των Αμερικανικών και λοιπών Δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων ως και δυνάμεων ασφαλείας σε όλα τα σημεία του πλανήτη για την αντιμετώπιση τέτοιων απειλών και εχθρών  , ενώ για τα καλά περάσαμε στους λεγόμενους «ασύμμετρους-μη-συμβατικούς, μη-γραμμικούς, ειδικής φύσης πολέμους » όπου τα πεδία μάχης είναι τελείως διαφορετικά και δεν μπορείς με σαφήνεια και επιτυχία να αξιολογήσεις αν επικρατείς ή όχι σε ένα τέτοιο ιδιότυπο πόλεμο του εχθρού που είναι είτε εκτενές πολυεθνικό τρομοκρατικό δίκτυο είτε μια  οργάνωση που ενεργεί αποσχιστικά σε κάποια περιοχή ή και ακόμα μορφή  ημί-υβριδικού ή υβριδικού εχθρού που είναι ενεργός από τις ζούγκλες των νότιων Φιλιππίνων, μέχρι τις παραγκουπόλεις της Υεμένης, τα σπήλαια της γραμμής Ντουράντ στα σύνορα Πακιστάν-Αφγανιστάν,  μέσα στις Δυτικές μεγαλουπόλεις  ως και μέχρι τις λεωφόρους του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου.. Η 9/11 άλλαξε τον κόσμο , ενίσχυσε τον ρόλο των εσωτερικών δυνάμεων ασφάλειας, την παρουσία και εμπλοκή των μυστικών υπηρεσιών σχεδόν όλων των  κρατών, την ενδυνάμωση των Ειδικών Δυνάμεων στην αντιμετώπιση ειδικής φύσης αντάρτικων και κυρίως εξτρεμιστικών Ισλαμικών οργανώσεων, καθώς επίσης τις νομικές υπηρεσίες των κρατών καθώς και τον όσο το δυνατό καλύτερο έλεγχο της διακίνησης οικονομικών κεφαλαίων με ύποπτους αποδέκτες.

 Ακόμα σε αυτό τον τομέα της αντιμετώπισης τρομοκρατικών (εξελιγμένων) δικτύων –παρά τις διαφορές τους σε πολλά περιφερειακά και άλλα ζητήματα-προχώρησαν σε συνεργασία οι ΗΠΑ με κράτη όπως η Ρωσία και η Κίνα. Επιπρόσθετα οι ΗΠΑ έκτοτε ανέπτυξαν στρατιωτικές και άλλες δυνάμεις σε 158 από τις 193 χώρες του πλανήτη, ενώ ενεπλάκησαν σε πολέμους που προκάλεσαν ποίκιλες αντιδράσεις(αρκετά αρνητικές) σε παγκόσμιο επίπεδο όπως η επιχείρηση ENDURING FREEDOM στο Αφγανιστάν , και η IRAQI FREEDOM κατά του Μπααθικού καθεστώτος του Σαντάμ Χουσείν στο Ιράκ. Πέραν αυτών οι ΗΠΑ προχώρησαν και στην υιοθέτηση υπερεμπλοκής των Ειδικών τους Δυνάμεων ως και της CIA σε εκπαίδευση στρατιωτικών και αστυνομικών/αντιτρομοκρατικών δυνάμεων πολλών κρατών προκαλώντας «στρατικοποίηση και οπλοποίηση πολλών επιμέρους παραγόντων και δυνάμεων ως και του όρου ασφάλεια».. Από το  φθινόπωρο του 2001 και την ανατροπή του Ταλιμπανικού καθεστώτος στην Καμπούλ και στο Κανταχάρ οι Αμερικανοί μιλούν για τον ΔΙΑΡΚΗ  ΠΟΛΕΜΟ/LONG WAR , που κανένας δεν μπορεί να προδικάσει και προβλέψει την διάρκεια του ως ς και τις όποιες επιμέρους  πιθανές ενέργειες αφού είναι κατά του βίαιου εξτρεμισμού , σε πολλαπλά μέτωπα, και σε όλες σχεδόν τις γεωγραφικές περιοχές του πλανήτη(πλην ελαχίστων εξαιρέσεων).

Σε στρατιωτικό επίπεδο οι Αμερικανοί  μετά το 2001 προχώρησαν επίσης σε συνεχείς μετεξελίξεις του  στρατιωτικού δόγματος ως  και των επιμέρους εγχειριδίων για την αντιμετώπιση μη-συμβατικών εχθρών (πχ με την συγγραφή και υιοθέτηση του Εγχειριδίου FM 3-24) που αφορά τέτοιας υφής αντιπάλους και μη-γραμμικούς πολέμους . Ας μην λησμονούμε επίσης ότι σε αυτούς τους πολέμους οι ΗΠΑ έχασαν περί τους 4600 άνδρες στο Ιράκ και σχεδόν 2400 στο Αφγανιστάν. Ασφαλώς από τον μέχρι τώρα 15ετή πόλεμο κατά των δικτύων της ΑΛ Κάεντα και των επιμέρους οργανώσεων της σε Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική, Υποσαχάριο Αφρική και ΝΑ Ασία οι Αμερικανοί αλλά και οι λοιποί Δυτικοί λόγω εμπλοκής του ΝΑΤΟ (πχ σε Αφγανιστάν με την ISAF ) διδάχθηκαν  και πληροφορήθηκαν πολλά αναφορικά με ζητήματα πολιτιστικά, γεωγραφικά, ανθρωπογεωγραφικά, ενεργειακά κα για περιοχές που βρίθουν αστάθειας και ενδογενών τάσεων και  πολυδιάστατης αποσταθεροποίησης. . Η μετέπειτα (λεγόμενη) Αραβική άνοιξη του 2011  μεταξύ άλλων προκάλεσε σαρωτικές αλλαγές στον εύθραυστο Αραβικό κόσμο, εσωτερικούς/εμφυλίους/φυλετικούς πολέμους με αποκορύφωμα την σύρραξη στην Λιβύη που οδήγησε στην πτώση του εκκεντρικού καθεστώτος του Καντάφι, αλλά πιο πολύ στην Συρία όπου μαίνεται εμφύλιος πόλεμος εδώ  και 5 και πλέον χρόνια με τρομακτικές πολιτικές, ανθρώπινες, θρησκευτικές, στρατιωτικές, οικονομικές, ενεργειακές, πολιτιστικές και άλλες επιπτώσεις και χωρίς να είναι ορατή κάποια έστω οριακή αποκλιμάκωση του.

Η Αλ Κάεντα μπορεί να έχει δεχθεί πολλά πλήγματα από την Δύση και κυρίως τις ΗΠΑ (με αποκορύφωμα την Αμερικανική καταδρομική ενέργεια του Μαΐου του 2011 στο Αμπονταμπάντ του Πακίσταν που επέφερε και το φυσικό τέλος του Οσάμα μπιν Λάντεν), όμως παρά τα ισχυρά πολιτικά-νομικά-οικονομικά-στρατιωτικά-πληροφοριακά μέτρα εναντίον της εξακολουθεί να ανθίσταται ειδικά στο Πακιστάν, και σε τμήματα της Αφρικανικής ηπείρου. Μπορεί να μην έχει καταφέρει να επιτύχει ένα πλήγμα ίδιας εμβέλειας με εκείνο της 9/11 αλλά την προηγούμενη δεκαετία προκάλεσε αρκετά θύματα με τις επιθέσεις στην Ινδονησία, στην Ισπανία, στην Μ.Βρετανία , στο Μαρόκο κα. Κυρίως με επιθέσεις αυτοκτονίας, ενώ παράλληλα για να καλύψει τις απώλειες από τους Δυτικούς προχώρησε μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης  σε συνεχείς προσπάθειες να αναπληρώσει τα κενά(στρατολόγηση νέων τζιχαντιστών). Σημαντικά πλήγματα κατά της Αλ Κάεντα πέτυχαν οι ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια  με τα μη-επανδρωμένα αεροσκάφη τους στην ανεξέλεγκτη συνοριακή περιοχή Αφγανιστάν-Πακιστάν , στην Υεμένη, στην Σομαλία και σε περιοχές της Ανατολικής Αφρικής.

Την σχετικά πτωτική τάση της Αλ Κάεντα διαδέχθηκε στην Μεσοποταμία το Ισλαμικό Κράτος/ISIS/ που αποτελεί μία συνέχεια της Αλ Κάεντα στο Ιράκ του 2005-2006 του  τότε διαβόητου τρομοκράτη Αλ Ζαρκάουι (Ιορδανικής προέλευσης). Οι φυλακισμένοι τρομοκράτες από τις ΗΠΑ στο Ιράκ εξερχόμενοι των φυλακών προχώρησαν μαζί με εναπομείναντα Σανταμικά στοιχεία στην σύσταση του Ισλαμικού Κράτους με στόχο να επιστρέψει η περιοχή σε μορφή Χαλιφάτου (όπως εκείνο του 7ου μχ αιώνα). Η κατάσταση το 2014 πήρε δραματική μορφή γιατί πλέον το Ισλαμικό κράτος συγκριτικά με την Αλ Κάεντα κατείχε υπολογίσιμο έδαφος σε Συρία και Ιράκ , μεταξύ των οποίων τις πόλεις της  Μοσούλης και της Αλ Ράκα. Το 2015 άρχισε συντονισμένη δράση 65 συμμάχων-κρατών των ΗΠΑ με την αεροπορική και παράλληλα εκπαιδευτική επιχείρηση INHERENT RESOLVE (εκπαίδευση τοπικών μονάδων πχ Κούρδων-Αράβων-Γιαζίντις) με αποτέλεσμα  έκτοτε το Ισλαμικό Κράτος έχει χάσει υπολογίσιμες γεωγραφικές περιοχές σε Συρία και Ιράκ(Φαλούτζα-Παλμύρα-Ραμάντι). Πάντως το Ισλαμικό Κράτος έχει εμφανιστεί ακόμα πιο ακραίο και εξτρεμιστικό από την Αλ Κάεντα σε βαθμό που έχει μεταφέρει την αγριότητα των επιθέσεων του  μέσα στις Αμερικανικές και Δυτικοευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις , όπως είδαμε σε Παρίσι-Βρυξέλλες-Ορλάντο-Σαν Μπερναντίνο κα με μπαράζ  συνδυασμένων τρομοκρατικών ενεργειών. Ακόμα και αν είχαν ολοσχερώς διαλυθεί η Αλ Κάεντα και το Ισλαμικό Κράτος οι ανά τον κόσμο ενεργοί ως και σκιώδεις πυρήνες τους μπορούν να ενεργήσουν και να προκαλέσουν σοκ, φόβο και πάρα πολλά θύματα. Τέτοιου είδους και υφής εχθρούς είναι πάρα πολύ δύσκολο να τους εξαλείψεις ολοκληρωτικά.

Το Ισλαμικό Κράτος μπορεί επίσης να έχει δεχθεί σοβαρά πλήγματα σε Ιράκ-Συρία-Λιβύη και αλλού, όμως διατηρεί στις τάξεις του φανατικά στελέχη με αυτοκτονικές τάσεις από περίπου 80-90 χώρες που πιστεύουν στην φιλοσοφία του αυτοανακηρυχθέντα Χαλίφη Αλ Μπαγκντάντι (κάποτε τροφίμου των Αμερικανικών φυλακών στο Ιράκ μετά την ανατροπή του Σαντάμ). Μπορεί οι ΗΠΑ με τα μη-επανδρωμένα αεροσκάφη να έχουνε σκοτώσει τους 4 υπαρχηγούς του, αλλά η οργάνωση του Ισλαμικού Κράτους παραμένει ενεργή και έχει επιφέρει  πολλά θύματα σε Αραβικές και Μουσουλμανικές χώρες μεταξύ των οποίων και στη γειτονική μας Τουρκία.

 Οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές έχουνε προκαλέσει ευρύτερη ανησυχία στην Δύση λόγω της διείσδυσης Ισλαμικών εξτρεμιστικών στοιχείων σε πολλά κράτη της Ευρώπης με αποτέλεσμα οι περιπτώσεις είτε μικρών τρομοκρατικών υποομάδων είτε μοναχικών λύκων να απαιτούν ετοιμότητα, εγρήγορση, σχεδιασμό κα από πλευράς των συναρμοδίων υπηρεσιών των κρατών, αφού κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει νέο μπαράζ τρομοκρατικών χτυπημάτων με απρόβλεπτες επιπτώσεις για την εσωτερική ασφάλεια  και συνοχή των χωρών. Αναφορικά με την χώρα μας στους υπολογισμούς της Αλ Κάεντα και του Ισλαμικού Κράτους(βάσει του περιοδικού  DABIQ) βρισκόμαστε σχετικά πίσω στον κατάλογο τους  ως χώρα στόχος. Αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι. Είναι αναγκαία η ετοιμότητα των δυνάμεων μας , η διάθεση καλών και αξιόπιστων πηγών πληροφοριών , οι διεθνείς συνεργασίες μας  με άλλα πιο αναπτυγμένα κράτη , οι πολιτιστικές πληροφορίες, η έντονη παρουσία μας στον κυβερνοχώρο, η συνδυασμένη πάταξη των σχέσεων τρομοκρατίας και οργανωμένου εγκλήματος κα. Όπως όλες οι χώρες θα πρέπει να δώσουμε μεγάλη προσοχή στην επικείμενη χρήση από πλευράς τρομοκρατών χημικών-ραδιολογικών και βιολογικών όπλων και υλικών που εκτιμώ ότι θα είναι μεταξύ των προσεχών τρόπων δράσης των τρομοκρατικών δικτύων. Δεκαπέντε χρόνια μετά τη 9/11 η απειλή δεν έχει εκλείψει, ενώ νέες τρομοκρατικές επιθέσεις ετοιμάζονται από Ισλαμιστές εξτρεμιστές κατά Δυτικών και άλλων στόχων. Αναφορικά για την χώρα μας δεν θα έλεγα ότι είμαι ικανοποιούμενος από τα αποτρεπτικά μέτρα που έχουμε λάβει. Επί χρόνια υστερούμε σε πολλά. Και δεν έχουμε κατανοήσει τις δαιδαλώδεις διαστάσεις της Ισλαμικής τρομοκρατίας.

Συμπερασματικά :
*Μέχρι σήμερα η Αλ Κάεντα και το Ισλαμικό κράτος δεν έχουνε κυριαρχήσει στον Μουσουλμανικό Κόσμο. Όμως έχουνε συμπάθειες και κατανόηση σε αρκετούς κύκλους σε διάφορα κράτη.. Μη νομίσουμε ότι δεν έχουνε υποστήριξη  και μην υποτιμάμε  την δράση τέτοιων τρομοκρατικών δικτύων.15 χρόνια μετά.

*Έχουνε καταφέρει να επιβιώσουν σκληρών αντιτρομοκρατικών μέτρων κυρίως των Αμερικανών. Είναι άτομα αποφασισμένα. Οι πόλεμοι σε Ιράκ-Λιβύη και Συρία θα διαρκέσουν και θα τροφοδοτούν  εξτρεμιστικές ιδεολογίες ..…Θα συνεχίσουν τις προσπάθειες επιστράτευσης νέων στελεχών. Έχουνε πολλή ισχυρή ιδεολογία και γνωρίζουν πώς να περνάνε τα προπαγανδιστικά μηνύματα τους. Δεν είναι κοντά (χρονικά) η επίτευξη επικράτησης απέναντι τους από την Δύση. Τα χειρότερα είναι πιθανό μπροστά μας.

*Με τους πολέμους στην Συρία και στο Ιράκ θα ασχολούμαστε για πολύ καιρό. Και οι δύο χώρες θα είναι μαγνητικοί πόλοι αποσταθεροποίησης και τροφοδότες τρομοκρατών. Η Δύση θα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολυδιάστατες και πολυπαραμετρικές απειλές .Που θα τροφοδοτούν  ανάλογα και συνωμοσιολογίες….Η Δύση έχει βελτιώσει τις δυνατότητες αλλά οι πολίτες των κρατών της είναι φοβισμένοι…

*Τέλος οι πρόσφυγες και οι παράνομοι μετανάστες έχουνε προσθέσει νέες παραμέτρους και επιλογές για τους όποιους τρομοκράτες(Διείσδυση). Δεκαπέντε χρόνια μετά τη 9/11  οι τρομοκράτες έχουνε παρά τα χτυπήματα που δέχθηκαν υπολογίσιμη παρουσία. Έχουνε βελτιώσει ορισμένες επιλογές τους και έχουνε την πρωτοβουλία του αιφνιδιασμού….Έχουμε ακόμα  να δούμε πάρα πολλά σε αυτή την αναμέτρηση. Που έχει πτυχές πολιτικές, θεολογικές, κοινωνικές, στρατιωτικές, παραπληροφορικές κα. Είναι μορφή πολέμου που δεν έχει εύκολο και ορατό τέλος…Ακόμα 15 χρόνια μετά την 9/11 δεν γνωρίζουμε πολλά για το τι έγινε τότε και μέσα στα επόμενα 15 χρόνια…

1722 λεξεις.