Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2016

Η ανάγκη της διακλαδικότητας στις Ένοπλες Δυνάμεις.





Του Λάμπρου Τζούμη*

Υποστρατήγου ε.α.

Πρόσφατα διάβασα ότι η Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.) προχώρησε στην ανάπτυξη συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης εγγράφων με την ονομασία «ΙΡΙΔΑ». Πραγματικά αξίζουν συγχαρητήρια στα στελέχη της Π.Α. για την αξιέπαινη αυτή προσπάθεια, που στόχο έχει την εξοικονόμηση πόρων και την αποφυγή της γραφειοκρατίας που ταλανίζει χρόνια τη δημόσια διοίκηση αλλά και τις Ένοπλες Δυνάμεις (Ε.Δ.). Με
αφορμή την ανάπτυξη του εν λόγω συστήματος μου ήλθε στο μυαλό κάτι αντίστοιχο που υπάρχει στο Στρατό Ξηράς (Σ.Ξ.) και καταδεικνύει την ανάγκη της διακλαδικότητας στις Ε.Δ., η οποία στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον είναι προφανής. 
Στο Σ.Ξ. αντίστοιχο σύστημα με το «ΙΡΙΔΑ» είναι το «e-πιτελής». Έχει αναπτυχθεί και αυτό από τις άοκνες προσπάθειες στελεχών του Σ.Ξ. και  λειτουργεί με επιτυχία για περισσότερο από μια πενταετία. Ήδη βρίσκεται στο στάδιο εξάπλωσης σε όλο τον ελλαδικό χώρο. Το «e-πιτελής» έχει αντιμετωπίσει αποτελεσματικά σημαντικά προβλήματα γραφειοκρατίας με τη διακίνηση εκατομμυρίων  εγγράφων, σε χιλιάδες αποδέκτες και έχει επιτύχει τεράστια εξοικονόμηση πόρων. Το σύστημα «e-πιτελής» δε σταματά στην απλή λειτουργικότητα ηλεκτρονικής διαχείρισης εγγράφων, αλλά προχωρά αρκετά βήματα παρακάτω παρέχοντας ημερολόγια, λίστα εργασιών, βιβλιοθήκες, παρουσιολόγια, μηνύματα μεταξύ των χρηστών του, πληροφόρηση για το πότε κάποιος χρήστης είναι on-line, κλπ.
Τα ερωτήματα που γεννώνται μετά τα παραπάνω είναι: Υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας των δύο συστημάτων («ΙΡΙΔΑ» – «e-πιτελής») ; Γιατί η Π.Α. ανέπτυξε καινούργιο αφού ο ΣΞ διέθετε εδώ και μια πενταετία ανάλογο σύστημα ; Υπήρξε συνεργασία των δύο Κλάδων (ΣΞ-ΠΑ) για κάτι κοινό και ίσως λειτουργικότερο ; Να περιμένουμε την ανάπτυξη ανάλογου συστήματος και από το Πολεμικό Ναυτικό ;
Για ένα σύγχρονο Στρατό είναι αδιανόητη  η ανάπτυξη ή αγορά μιας εφαρμογής ή ενός οπλικού συστήματος, αν δεν καλύπτει πρωτίστως τις ανάγκες της διακλαδικότητας. Η διακλαδικότητα, είναι απαραίτητο να σχετίζεται με τη βέλτιστη απόδοση  του στρατιωτικού μηχανισμού,  με το μικρότερο οικονομικό κόστος. Για τις ελληνικές Ε.Δ. η διακλαδικότητα  καθίσταται ζωτικής σημασίας λόγω του ιδιόμορφου γεωγραφικού περιβάλλοντος (πλειάδα νησιών, χερσαίου χώρου) και του περιορισμένου χρόνου που θα κληθούν να δράσουν κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων. Στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη της ικανότητας των τριών Κλάδων των Ε.Δ. να ενεργούν από κοινού με τέτοιο τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η μεγαλύτερη δυνατόν αποτελεσματικότητα.
Η διακλαδικότητα είναι απαραίτητο να ξεκινά από απλά καθημερινά θέματα οργάνωσης και λειτουργίας και να επεκτείνεται σε θέματα σχεδίασης, εκπαίδευσης, συνεργασίας των Κλάδων με τη χρησιμοποίηση κοινής γλώσσας και ορολογίας καθώς και κοινών διαδικασιών. Από την εμπειρία μου ως επιτελής και ως Δντης στο ΓΕΣ και ΓΕΕΘΑ είχα διαπιστώσει ότι υπήρχαν διαφορές στον τρόπο σκέψης και στην κουλτούρα αντιμετώπισης των θεμάτων ανάμεσα στους συναδέλφους ανάλογα με τον Κλάδο που προέρχονται. Ακόμα και στη σύνταξη ενός εγγράφου το κάθε επιτελείο χρησιμοποιούσε  δικό του τρόπο και ορολογία με αποτέλεσμα κάποιες φορές να δυσκολεύομαι να κατανοήσω το περιεχόμενο, αλλά μπορούσα να διακρίνω αμέσως από ποιο επιτελείο προέρχεται το έγγραφο χωρίς να δω τον αποστολέα.  
 Στο πλαίσιο ανάπτυξης της διακλαδικότητας στις ελληνικές Ε.Δ. είναι και η λειτουργία της Σχολής Εθνικής Άμυνας (ΣΕΘΑ) και της Ανωτάτης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου (Α.ΔΙ.Σ.ΠΟ), που αποστολή έχουν την παροχή διακλαδικής εκπαίδευσης επιχειρησιακού και στρατηγικού επιπέδου σε αξιωματικούς και των τριών Κλάδων καθώς και την επιμόρφωση τους σε θέματα αμυντικής πολιτικής και εθνικής στρατηγικής. Πρόσφατα στο βωμό των μνημονιακών περικοπών έπεσε και η εκπαίδευση στις Σχολές αυτές και μειώθηκε σημαντικά. Οι διαβεβαιώσεις που δίνονται κατά καιρούς από κυβερνητικούς αξιωματούχους ότι δεν πρόκειται να θιγεί το αξιόμαχο των Ε.Δ. στο πλαίσιο των περικοπών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους και τις επιπτώσεις που πιθανόν θα υπάρξουν στο μέλλον από αποφάσεις που παραμερίζουν τη διακλαδικότητα και υποβαθμίζουν Σχολές των Ε.Δ. με πολυετή παρουσία.
Με αφορμή λοιπόν τη λειτουργία του συστήματος «ΙΡΙΔΑ» από την Π.Α. κρίνεται σκόπιμο ότι είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός φορέα στο ΓΕΕΘΑ που θα συντονίζει την ανάπτυξη και αγορά εφαρμογών καθώς και οπλικών συστημάτων στις Ε.Δ., παράλληλα με την προσπάθεια δημιουργίας και διαμόρφωσης του κατάλληλου πνεύματος διακλαδικότητας και τη λήψη αποφάσεων που την αναβαθμίζουν και όχι την υποβαθμίζουν.

* Οι θέσεις που εκφράζονται στο κείμενο είναι απολύτως προσωπικές.