Δευτέρα, 24 Οκτωβρίου 2016

Οι Κούρδοι της Συρίας μετονομάζουν τα αραβοποιημένα χωριά

Le Point (France), AFP
Un panneau indiquant les noms kurdes de villages sur une route entre Amuda et Qamishli en Syrie, le 3 octobre 2016
Μια πινακίδα που δείχνει τα κουρδικά ονόματα των χωριών σ' ένα δρόμο μεταξύ Αμούδας και Καμισλί στη Συρία στις 3 Οκτωβρίου 2016.

Σε ένα σκονισμένο δρόμο στη βορειοανατολική Συρία, μια γυναίκα και τα τέσσερα παιδιά σταματούν μπροστά σε μια νέα πινακίδα στην είσοδο της Τζολντάρα (Joldara), το κουρδικό όνομα του χωριού τους, που ονομαζόταν μέχρι τώρα Τζατζρά (Chajra).
Αυτό το χωριό είναι ένα από εκατοντάδες στα οποία οι αρχές της αυτόνομης κουρδικής περιοχής έχουν αποφασίσει να δώσουν πίσω τα αρχικά ονόματα
τους που είχαν χάσει για αραβικά ονόματα πριν από μισό αιώνα.

« Τζολντάρα (Joldara)»,  στην κουρδική γλώσσα σημαίνει« «δεντρόφυτη πεδιάδα». Αυτό ήταν το όνομά του χωριού πριν από την αραβοποίηση που αποφασίστηκε το 1962 από την κυβέρνηση της εποχής που το ονόμασε Chajra (δέντρο στα αραβικά)», δήλωσε ο Αμπντέλ Ραχμάν Αουάς, ένας εβδομητάχρονος που ρωτήθηκε  στο κήπο του.

Αν και η αραβοποίηση επιταχύνθηκε με την άφιξη του κόμματος Μπάαθ στην εξουσία το 1963, ήδη είχε ξεκινήσει με την Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία, την ένωση μεταξύ της Αιγύπτου του Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ, πρωταθλητή του Αραβισμού, και της Συρίας μεταξύ 1958 και 1961, σύμφωνα με το Κούρδο ιστορικό Zorhab Qado.

Στους λίγους δρόμους της Joldara, ένα χωριό που βρίσκεται στη ξεραμένη γη της επαρχίας της Χασάκα, πινακίδες δείχνουν τα γειτονικά χωριά με το νέο όνομά τους στην κουρδική γλώσσα, γραμμένο με αραβικά και λατινικά γράμματα.

Une Kurde nourrit des poules dans le village de Joldara, à l'est de Qamishli en Syrie, le 3 octobre 2016 © DELIL SOULEIMAN AFP
Μια Κούρδισσα θρέφει κότες στο χωριό Joldara, ανατολικά του Καμισλί στη Συρία, 3 Οκτωβρίου 2016 © AFP DELIL SOULEIMAN AFP

Οι Κούρδοι της Συρίας, ο αριθμός των οποίων υπολογίζεται σε τρία εκατομμύρια, είχαν δει τα δικαιώματά τους να αμφισβητούνται από το κόμμα Μπάαθ που επηρεαζόταν από το Παναραβισμό, μια ιδεολογία που ακυρώνει τις συγκεκριμένες κουλτούρες των εθνοτικών ομάδων που ζουν στη Μέση Ανατολή.

Τους απαγορευόταν να μιλούν και να διδάξουν κουρδικά, ή να γιορτάσουν τις γιορτές τους, ενώ δεκάδες χιλιάδες Κούρδοι είχαν γίνει απάτριδες μετά από μια αμφισβητούμενη απογραφή του 1962.

- Παρά της Δαμασκού -

Τον Απρίλιο του 2011, ο πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ αποκατάστησε όμως την ιθαγένεια σε αυτούς τους Κούρδους, για να προσπαθήσει να διαχωρίσει τις διεκδικήσεις τους από εκείνες της εξέγερσης που είχε ξεκίνησει εναντίον της εξουσίας του.

Στη συνέχεια, το 2012, οι δυνάμεις του καθεστώτος είχε αποσυρθεί από τις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία.
Εκμεταλλευόμενοι αυτή την ευκαιρία και δύναμις της στρατιωτικής υποστήριξης των Ηνωμένων Πολιτειών στον αγώνα τους κατά της τζιχαντιστικής ομάδας Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), οι Κούρδοι ανάπτυξαν σταδιακά θεσμούς έξω από τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης.

Des employés du gouvernement inscrivent des noms de villages et d'habitants dans le registre civil d'Amuda, à l'est de Qamishli en Syrie, le 3 octobre 2016 © DELIL SOULEIMAN AFP
Κυβερνητικοί υπάλληλοι εγγράφουν ονόματα χωριών και κατοίκων στο ληξιαρχείο  της Αμούδας, ανατολικά του Καμισλί στη Συρία, 3 Οκτ 2016 © AFP DELIL SOULEIMAN AFP

«Εμείς δεν επαναβαφτίζουμε τα χωριά, τους ξαναδίνουμε την αρχική τους ονομασία», δήλωσε ο Joseph Lahdo, συμπρόεδρος της επιτροπής της δημοτικής διοίκησης στην επαρχία της Χασάκα.

Διευκρίνισε: «Μόλις καθοριστεί το όνομα, η αυτόνομη διοίκηση θα χρησιμοποιήσει αυτό το όνομα στα αρχεία της και για την επικοινωνία της. Οι πινακίδες θα περιλαμβάνουν το πρωτότυπο κουρδικό όνομα και, σε παρένθεση, το αραβοποιημένο».

Η πρωτοβουλία αυτή δεν αναγνωρίζεται από την κεντρική κυβέρνηση στη Δαμασκό η οποία συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα αραβικά ονόματα.

Σύμφωνα με τον Κούρδο ερευνητή Zohrab Qado, η αραβοποίηση των ονόματων των κουρδικών χωριών κλιμακώνεται για δεκαετίες. Μεταξύ του 1978 και του 1998 περιλάμβανε περισσότεροι από 500 χωριά στην επαρχία της Τζαζιρέ (Jazir, κουρδικό όνομα για τη πόλη Χασακέ), ενώ στην επαρχία του Χαλεπίου, η πόλη του Κομπάνε έγινε Ain al-Arab.

«Αυτή η διαδικασία δεν ήταν αθώα, η αραβοποίηση ήταν προγραμματισμένη», λέει ο ερευνητής στο γραφείο του γεμάτο με βιβλία ιστορίας στα αραβικά και κουρδικά.

- «Μια Νίκη» -

Εν τω μεταξύ, τα ονόματα των κατοίκων είχαν αραβοποιηθεί στη δεκαετία του 1960 «με εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών,» είπε ένας υπάλληλος στο ληξαρχείου στην Αμμούδα, μια πόλη κοντά στη Joldara. «Το όνομα των νεογνών έπρεπε να υποβληθούν για έγκριση από τις υπηρεσίες ασφαλείας», είπε ο δημόσιος υπάλληλος αυτός που δεν θέλησε να κατονομαστεί.

Η αραβοποίηση των τοπωνυμίων διεξήχθη παράλληλα με τη διανομή της γης σε Άραβες αγρότες για να αλλάξει η δημογραφική σύνθεση της βόρειας Συρίας, λέει ο κ Qado.

Έτσι, η οικογένεια του Ahmad al-Abduli μετανάστευσε σε ένα χωριό που έχει πάρει πρόσφατα το κουρδικό όνομα Himo. «Είχε ονομαστεί Hanadi όταν ήρθαμε στη δεκαετία του 1970, από τη Ράκκα», μια πόλη δυτικά της Χασάκα, δ’ηλωσε στο AFP.
Από την πλευρά του, ο Cheikhmous Rasho είναι ευτυχής που το χωριό του ονομάζεται και πάλι Girsor. «Είναι πάνω από 200 ετών. Το όνομά του είχε αραβοποιηθεί για να μας απομακρύνουν από την κουρδική ταυτότητα μας και τη γλώσσα μας», ισχυρίζεται ο αγρότης.
Οι έμποροι της Αμμούδας εκφράζουν επίσης την ικανοποίησή τους, δεδομένου ότι ο δήμος τους έχει επιτρέψει να εμφανιστεί το όνομα του καταστήματος τους στην κουρδική γλώσσα.

Στο μπροστινό μέρος εκείνου του Adnane Hoshi γράφει τώρα «Emise Hejar» που σημαίνει στα κουρδικά «κατάστημα ξηρών καρπών». «Είναι μια νίκη, να μπορούμε να εκφραστούμε στη γλώσσα μας», δηλώνει με ενθουσιασμό και πλατύ χαμόγελο.

Μετάφραση από Κριστιάν Άκκυριά για τον Ινφογνώμονα Πολιτικά, Αθήνα, 24.10.2016
23/10/2016 12:11:39 -  Hassaké (Syria) (AFP) -  © 2016 AFP