Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016

ΝΕΕΣ ΑΠΥΘΜΕΝΑ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΕΡΝΤΟΓΚΑΝ , ΕΝΩ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΠΑΛΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ…./ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ…



.


Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος


Διεθνολόγος-Στρατηγικός Αναλυτής.

Νέο μπαράζ απύθμενα προκλητικών και εντονότατα ρεβιζιονιστκών δηλώσεων από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ερντογκάν, την στιγμή που και οι συνομιλίες για το Κυπριακό στο Μοντ Πελεράν της Ελβετίας παρουσίασαν υποτροπή και είναι άγνωστο, αν στις όποιες μελλοντικές συναντήσεις των Αναστασιάδη και Ακιντζί θα οδηγήσουν σε κάποια άρση του αδιεξόδου.

Στην Άγκυρα και μετά την επιστροφή του από ταξίδι σε χώρες της Κεντρικής Ασίας ο Ερντογκάν επανήλθε με  κρεσέντο εμπρηστικών δηλώσεων, αμφισβητώντας ακόμα πιο καθαρά την Συνθήκη της Λοζάννης του 1923. Πλέον κάνει πεντακάθαρη τοποθέτηση ότι τα σύνορα που χαράχθηκαν τότε , είναι προς συζήτηση/επαναδιαπραγμάτευση , ενώ οι αργές εξελίξεις στα μετόπη της Συρίας και της Μοσούλης , τον ωθούν σε ακόμα πιο σκληρές δηλώσεις και λογικά κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την χώρα μας, η κυβέρνηση της οποίας εκλαμβάνει δυστυχώς τα θέματα πολύ χαλαρά και «οχυρώνεται» πίσω από το διεθνές δίκαιο, που είναι άγνωστο αν οι απέναντι θα το σεβαστούν , μέσα σε ένα προδιαγραφόμενο κόσμο σαρωτικών και τεκτονικών αλλαγών που έρχονται πάρα πολύ σύντομα σε ολόκληρο τον παγκόσμιο χάρτη και ειδικά σε Ευρώπη και Μέση ανατολή.  Και αυτή την φορά οι δηλώσεις του δεν είναι καθόλου παραπλανητικές, ούτε οδηγούν στο συμπέρασμα ότι προβαίνει σε αυτές στοχεύοντας σε εσωτερικό ακροατήριο. Ο Ερντογκάν έχει ισχυροποιήσει την θέση του στο εσωτερικό  μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου και εμφανίζει σημεία απίστευτης υπεροψίας και αλαζονείας, ενώ περίτεχνα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την προβληματική κατάσταση στην παρακμάζουσα Ευρώπη, την μη-αναμενόμενη  επικράτηση Τραμπ στις ΗΠΑ , καθώς και τον Ρωσικό αναθεωρητισμό που εκφράζεται με διάφορες προκλητικές  κινήσεις και τοποθετήσεις του Πούτιν από την Αρκτική ζώνη μέχρι τον Κόλπο των πετρελαίων.
 O Ερντογκάν πλέον ενεργεί και μεγαλοιδεατικά με σκοπό να αντικαταστήσει τον Κεμάλ ως προσωπικότητα του τουρκικού έθνους με τον εαυτό του, ενώ προχωρά πλέον και στην ίδια την αναθεώρηση της Τουρκικής ιστορίας, με ότι αυτό συνεπάγεται….για αυτό και δεν είμαι σίγουρος ότι ευνοεί τώρα μία συνάντηση του Τσίπρα με τον Ερντογκαν, όπως ήταν λάθος και η συνάντηση στην Σμύρνη
. Επίσης ανά πάσα στιγμή μπορεί να ανοίξει την στρόφιγγα του προσφυγικού για αυτό ας είμαστε πολύ προσεκτικοί…Δηλαδή υπάρχει ευρύτατο φάσμα ζητημάτων που οι Τούρκοι μπορεί να μας φέρουν σε πάρα πολύ δύσκολη θέση, και δεν σημαίνει ότι μια συνάντηση σε ανώτατο δυνατό επίπεδο τα επιλύει…

Είναι γεγονός ότι το νέο κύμα προκλητικών δηλώσεων στοχεύει να ενδυναμώσει πιο πολύ την παρουσία του στο Ευρώ-ατλαντικό και Ευρασιατικό σκηνικό(ως υπολογίσιμο πρόσωπο), με το ΝΑΤΟ, και την ΕΕ(λόγω άλλων προβλημάτων τους πχ στην Βαλτική, στον Αρκτικό κύκλο, στην αναχαίτιση των Ρωσικών υβριδικών απειλών, την απόρριψη γνωστών συστημικών πολιτικών σχηματισμών από τους ψηφοφόρους κρατών-μελών της Ατλαντικής Συμμαχίας, τις πολύμορφες επιπτώσεις του BREXIT) ) να ανέχονται ή και να μην εστιάζουν στα όσα λέει, κάτι που όμως είναι πάρα πολύ επικίνδυνο για την συνοχή του Ευρώ-ατλαντισμού και για τα εθνικά μας συμφέροντα. . Την ίδια στιγμή και παρά τις αρχικές επιτυχίες , η μάχη για την ανακατάληψη της Μοσούλης θα απαιτήσει χρόνο, ενώ η παρεμφερής προσπάθεια για την  επίσης ανακατάληψη της πρωτεύουσας Αλ Ράκα  του ISIS στην Συρία θα χρειαστεί και αυτή τον χρόνο της .Παρά τις υπολογίσιμες επιτυχίες ορισμένων Ιρακινών δυνάμεων καθώς και των Κούρδων μαχητών , θα χρειαστούν κάποιοι μήνες για να ανακαταληφθούν οι δύο πόλεις, ενώ η Άγκυρα ως «γκρίζος λύκος» παραμονεύει ύπουλα  να εκμεταλλευτεί μέσω της  εκεί στρατιωτικής παρουσίας(κοντά στην Αλ Μπαμπ στην Συρία και σε ΒΑ περιοχή της Μοσούλης ) κάθε ευκαιρία που πιθανότατα να παρουσιαστεί στο ανατολικό τομέα των  τότε ρυθμίσεων της Λοζάννης(μην ξεχνάμε ότι η Μοσούλη και ο πετρελαϊκός της πλούτος ήταν πάντοτε σημείο έριδας Τούρκων-κούρδων και αποικιοκρατών). Συνεπώς βλέποντας τις προς τα εκεί χρονικές καθυστερήσεις και την χαοτική κατάσταση στην Μέση Ανατολή/Β.Αφρική  (Συρία-Ιράκ-Υεμένη-Λιβύη), επιδιώκει και προς δυσμάς(Ελλάδα)  να υποστηρίξει  ότι κατά την γνώμη του υπάρχουν ανοικτά μέτωπα , που αναθεωρητικά θέλει να τα επανατοποθετήσει και με άλλα λόγια  να εκμεταλλευτεί το ομιχλώδες τοπίο περιφερειακών σχέσεων .
 Την ίδια στιγμή και παρά το πογκρόμ δεκάδων χιλιάδων  Γκιουλενικών και Κεμαλικών στην Τουρκία και ειδικά στις Ένοπλες Δυνάμεις , η Τουρκική πολεμική βιομηχανία εμφανίζεται εκ νέου δυναμικά στο προσκήνιο μέσω της παράδοσης στον στρατό εξελιγμένων πυραύλων εδάφους-εδάφους τύπου HURRICANE/KASINGA, Επίσης  παρά τις απώλειες σε έμψυχο δυναμικό της Τουρκικής πολεμικής αεροπορίας(λόγω της πολύ έντονης ποιοτικά και ποσοτικά συμμετοχής της στην απόπειρα πραξικοπήματος πριν 4 και κάτι μήνες)  με αμείωτο ρυθμό συνεχίζονται οι προκλητικές ενέργειες της γείτονος χώρας με υπερπτήσεις   αεροσκαφών πάνω από τα νησιά και τις βραχονησίδες του ΒΑ Αιγαίου. Δεδομένων των Ελληνικών αδυναμιών εξ αιτίας της πολύχρονης και σφοδρής κοινωνικής και οικονομικής κρίσης τα πράγματα για την χώρα μας είναι πάρα πολύ σοβαρά , ενώ οι διπλωματικοί μας χειρισμοί από παιδαριώδεις μέχρι αναιμικοί. Ας μην λησμονούμε ότι σε περίπου 13 -14 μήνες από τώρα η Τουρκική Αεροπορία θα εντάξει στο αεροπορικό της οπλοστάσιο αεροσκάφη 5ης γενιάς F-35 που λογικά θα αλλάξουν άρδην και σε βάρος μας την κατάσταση στον αέρα.(μια και το να λέμε ισορροπία….αυτή έχει εκλείψει εδώ και κάποια χρόνια) Πάντως ανά πάσα στιγμή μπορεί να έχουμε θερμό επεισόδιο, ενώ αν ο Τραμπ δεν «συμμορφωθεί» με τις δεδομένες θέσεις του ΝΑΤΟ , τότε μέσα σε μία χαλαρή συμμαχία ο Τούρκος μπορεί να προκαλέσει κρίση για να επωφεληθεί των παρενεργειών….

Τέλος ας μην λησμονούμε ότι η Ελλάδα δέχεται και μπαράζ προκλήσεων από την άλλη πλευρά των συνόρων μας , με την Αλβανία, όπου προφανώς ο Πρωθυπουργός Έντι Ράμα πέραν της δικής του ατζέντας με απαράδεκτες και ανιστόρητες προκλήσεις , συμμετέχει με τον δικό του τρόπο στο συνολικό μπαράζ προκλήσεων του Ερντογκάν.

Το Κυπριακό σε φάση νέας αβεβαιότητας.

Παρά την καλλιέργεια πολλών ελπίδων ότι θα υπάρξει κάποιας μορφής σύγκλιση σε όλα τα επιμέρους θέματα του εθνικού μας ζητήματος , ο τελευταίος γύρος των διαπραγματεύσεων στην Ελβετία δεν απέδωσε τα αναμενόμενα σε εδαφικό-προσφυγικό και ακτογραμμές  και οι συζητήσεις Αναστασιάδη-Ακιντζί διεκόπησαν. Ασφαλώς αυτό δεν σημαίνει ότι κατέρρευσαν, αφού κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει την  συνέχιση τους υπό την διαμεσολάβηση του Ειδικού Εκπροσώπου του ΟΗΕ  στην Λευκωσία, ενώ καμία από τις δύο πλευρές δεν αποδέχεται την ευθύνη της αποτυχίας. Οι λόγοι της μη προώθησης των επιμέρους θεμάτων στην Ελβετία είναι αρκετοί. Οι πιο σημαντικοί είναι :

* Η μεταβατική περίοδος στις διεθνείς σχέσεις που αναμφισβήτητα επηρεάζει όλα τα περιφερειακά ζητήματα στο φως της έλευσης Τραμπ στην εξουσία με μια ιδιαίτερα υπερσυντηρητική ομάδα συνεργατών και συμβούλων.
*Οι εκφρασθείσες φοβικές τάσεις από την Αθήνα, στο φως επικείμενων πολιτικών εξελίξεων στην χώρα μας. Η Αθήνα εμφανίζεται σε όλα τα ζητήματα εθνικής πολιτικής υποτονική και πολύ κατώτερη των περιστάσεων.
*Υπολογίσιμες διαφορές όπως ο καταμερισμός των εδαφών  για να επιτευχθεί συμφωνία, ο αριθμός των προσφύγων που θα επιστρέψουν υπό Ελληνοκυπριακή διοίκηση, το ποσοστό της ακτογραμμής , το ότι η Τ/Κ πλευρά επιδιώκει το εδαφικό να συνδέεται με εγγυήσεις για την ασφάλεια της,  κα είναι ζητήματα που χρειάζονται μεγάλη προσοχή. . Ειδικότερα πρέπει να υπήρξε εμπλοκή με την περιοχή της Μόρφου  κάτι που σημαίνει ότι κάπου 7.800 άτομα θα τεθούνε υπό την Ελληνοκυπριακή διοίκηση. Επίσης τι είδους στρατιωτικές δυνάμεις θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν σε Κυπριακό έδαφος μετά την όποια συμφωνία.
*Η «σκιά» της Άγκυρας είναι πάντοτε παρούσα και ανάλογα επεμβαίνει στα πλαίσια των αποκλειστικά δικών της συμφερόντων. Ο ρεβιζιονισμός του Ερντογκάν μπορεί να απορυθμίσει τα πράγματα στον διαπραγματευτικό τομέα με τις μαξιμαλιστικές του θέσεις, ενώ οι εντολοδόχοι του στα κατεχόμενα είναι υποχρεωμένοι να υπακούσουν τις εντολές του. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε σε βάθος τι μετέφεραν οι Τούρκοι σε Ακιντζί και Οζντέλ Ναμί στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων και φθάσαμε στην διακοπή των συνομιλιών. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι ‘πάντοτε ο διάολος είναι στις λεπτομέρειες…».
*Το βεβιασμένο των τελευταίων γύρων εκπορεύεται και από την επιθυμία του ΓΓ/ΟΗΕ να κλίσει το θέμα. Αλλά ποτέ σε βάρος εθνικών μας συμφερόντων. Οπότε κάποιες πιο καχύποπτες σκέψεις πιθανό να κυριάρχησαν στην Ε/Κ πλευρά. Ασφαλώς ο διαμεσολαβητής Έσπεν Άιντε  και η εκπρόσωπος στην Κύπρο του ΟΗΕ Ελίζαμπεθ Σπεχάρ θα ασκήσουν νέες πιέσεις αλλά τα πράγματα δεν είναι εύκολα. Η εντατικοποίηση των συνομιλιών προσθέτει προβληματισμούς και ανησυχίες πολλών παραγόντων στην Κύπρο.

Πάντως τα πράγματα είναι πολύ συγκεχυμένα ενώ πολλοί Τ/Κ θέλουνε κάποια λύση γιατί βλέπουνε τον Ερντογκάν και το κυβερνόν κόμμα AKP  να προσπαθούν να Ισλαμοποιήσουν τα κατεχόμενα. Οι διάφορες τάσεις του Ερντογκάν με έντονο το στοιχείο του Πολιτικού Ισλάμ καθώς και η ανέγερση μεγάλου αριθμού τεμενών (περίπου 40) τα τελευταία 14 χρόνια  είναι στοιχεία που έμπρακτα αποδεικνύουν τάσεις που προκαλούν και στους νόμιμους Τ/Κ πολλές ανησυχίες. Αυτό θα πρέπει να προβληματίσει έντονα την Λευκωσία και την Αθήνα.

Πάντως να μην περιμένουμε την ομάδα Τραμπ να ασχοληθεί με τα προβλήματα μας και ειδικά με τόσο κρίσιμα και πολύπλοκα θέματα όπως το Κυπριακό. Οι σύμβουλοι του εκλεγέντα Αμερικανού προέδρου είναι κατά βάση φίλο-Τούρκοι και θεωρούν την Τουρκία ως χώρα-κλειδί για όλα τα ζητήματα της περιοχής και ειδικότερα τον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους, την αναδιάταξη των πραγμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο , αλλά κυρίως και για τα επιθετικού χαρακτήρα σενάρια που έχουνε προετοιμάσει και επικεντρώνονται στο  ανησυχητικό πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο θεωρούς ως βασική απειλή για την ασφάλεια των Αμερικανικών συμφερόντων σε ολόκληρη την υπό πλήρη αποσταθεροποίηση περιοχή από την Μεσόγειο μέχρι τον Ινδικό ωκεανό. Και στα μυαλά των πάρα πολύ σκληροπυρηνικών συνεργατών του Τραμπ που έρχονται στην εξουσία στις 20 Ιανουαρίου 2017 υπάρχει άλλη ατζέντα , και τα επί χρόνια ισχύοντα των Δημοκρατικών με την πολυμερή διπλωματία και τις ειδικές διαμεσολαβήσεις δεν θα κυριαρχούν στο επιτελείο Τραμπ.