Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

«Νευρική κρίση» στη Μ. Ανατολή από την εκλογή Ντ. Τραμπ! !!

«Νευρική κρίση» στη Μ. Ανατολή από την εκλογή Ντ. Τραμπ!

                                   (Photo by Gage Skidmore, CC BY-SA 3.0)
Του Γιάννη Δημητριάδη*
Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ σαν επόμενου (45ου) Προέδρου των ΗΠΑ, έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για τις αναταράξεις και πιθανόν ανακατατάξεις, που θα προκαλέσει στη Μ. Ανατολή. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς στην ευρύτερη περιοχή εδώ και μια πενταετία «παίζεται» ένα μεγάλο γεωστρατηγικό παιχνίδι, με στόχο την μεταβολή των συσχετισμών δυνάμεων που επικρατούσε από την μετά τον πόλεμο του Σουέζ (1956) περίοδο.

Οι ανησυχίες αφορούν πρωτίστως το Ιράν. Η πολιτική των Μπ. Ομπάμα και Τζον Κέρι, που πείσθηκαν από τους ευρωπαίους να στηρίξουν την συμφωνία για τα πυρηνικά της Τεχεράνης, δημιούργησαν στο Ιράν ένα κλίμα ευφορίας που επέτρεψε την ενίσχυση της μετριοπαθούς κυβέρνησης του Αγιατολάχ Ρουχανί και του υπουργού Εξωτερικών Ζαρίφ.
Η εκλογή του Ντ. Τραμπ και η πολιτική που φέρνει μαζί της, σύμφωνα με τις ως τώρα δηλώσεις του, δημιουργούν ερωτηματικά για το κατά πόσον θα θελήσει να συνεχίσει τη συμφωνία που έχει επιτευχθεί και ισχύει ή αν θα επιδιώξει μια νέα, απειλώντας με νέα μέτρα το Ιράν. Αυτή η επιλογή θα κινδύνευε να ανατρέψει την εύθραυστη ισχύ των μετριοπαθών και πιθανότατα θα οδηγούσε πίσω στην εποχή της απόλυτης σύγκρουσης που πρεσβεύει ο Ανώτατος Ιρανός Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμανεί και οι διοίκηση των «Φρουρών της Επανάστασης».
Η Τεχεράνη όμως ταυτοχρόνως ανησυχεί και για την εξέλιξη των Αμερικανό-Ρωσικών σχάσεων καθώς η Μόσχα την τελευταία διετία έχει συμβάλει δυναμικά στο εξοπλιστικό πρόγραμμα του Ιράν αλλά και συνεργάζονται στενά στα τρέχοντα ζητήματα της Μ Ανατολής (Ιράκ, Συρία, Λίβανο, Υεμένη). Η υποτιθέμενη άλληλό-εκτίμηση των Τράμπ – Πούτιν, θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία μιας, έστω και μερικής, απομάκρυνσης της Μόσχας από τις σημερινές θέσεις της στη Μ. Ανατολή;
Οι ιρανικές προεδρικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν το Μάιο του 2017 και θα είναι το πρώτο ορόσημο για την αξιολόγηση του αντίκτυπου του εκλογικού αποτελέσματος των ΗΠΑ σχετικά με την εσωτερική πολιτική της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Οι πιθανότητες επανεκλογής του Ρουχανί ενδεχομένως να μειωθούν στο επόμενο διάστημα αν ο Τραμπ αποφασίσει μια σκληρή στάση απέναντι στην Τεχεράνη φέρνοντας πίσω τους σκληρούς συντηρητικούς απογόνους του Αγιατολάχ Χομεϊνί.
Ιράκ και Συρία
Φυσικά και οι ανησυχίες από την εκλογή Τραμπ δεν τελειώνουν στο Ιράν. Το ίδιο ανησυχούν στην Συρία και το Ιράκ. Στο Ιράκ η φιλό-σιιτική κυβέρνηση της Βαγδάτης, γνωρίζει ότι ως τώρα διατηρούσε μια καλή ισορροπία με την Ουάσιγκτον παρά το γεγονός πως ήταν δύσκολη εξαιτίας του γεγονότος ότι επέτρεψε τη λειτουργία και τον εξοπλισμό των σιιτικών πολιτοφυλακών, πέραν του εθνικού στρατού αλλά και διότι εμφανίζεται συχνά σαν ο σημαντικότερος υποστηρικτής των θέσεων της Τεχεράνης στην ευρύτερη περιοχή.
AdTech Ad
Η εκλογή Τραμπ, φέρνει το καινούργιο που είναι … άγνωστο. Μάλιστα οι πολλαπλές ανακοινώσεις της Άγκυρας, με την οποία βρίσκεται σε ένταση, για «στενές σχέσεις Ερντογάν -Τραμπ» αυξάνουν τον εκνευρισμό της Βαγδάτης που αρνείται κατηγορηματικά τη συμμετοχή Τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο έδαφος του Ιράκ. Ως σήμερα, αυτό αποφεύχθηκε χάρη στην πυροσβεστική παρέμβαση των ΗΠΑ, όπως και στην περίπτωση της Συρίας, αλλά αύριο;
Στη Συρία, το ερωτηματικό είναι τριπλό. Η στάση του νέου Προέδρου έναντι του Συριακού ζητήματος συνολικά, έναντι της Τουρκίας και κυρίως τι επιπτώσεις θα έχει η σχέση που θα δημιουργηθεί (αν και όταν) με τον Πούτιν. Αντίθετα, δεν αδημονούν να τον δουν να ασχολείται με το Ισραήλ, δεδομένου ότι η μόνη σαφής θέση του Τραμπ ως σήμερα είναι πως «η προστασία του Ισραήλ είναι προτεραιότητα της Αμερικάνικης Εξωτερικής Πολιτικής». Αλλά και στην περίπτωση αυτή, η προεδρική αλλαγή μπορεί να σημάνει αλλαγές στη δράση της Χατζμπολά στα σύνορα Ισραήλ με Λίβανο και Συρία δίνοντας ευχέρεια κινήσεων στο Τελ Αβίβ..
Αντιθέτως, ενδεχομένως η Δαμασκός να δει με ικανοποίηση την πιθανή απόσυρση Αμερικανικών Δυνάμεων από την περιοχή, αν πραγματοποιηθούν ακραίες διακηρύξεις απομονωτισμού που πρόβαλλε σε λόγους του ο νεοεκλεγείς Αμερικανός Πρόεδρος, καθώς αυτό θα στερούσε σημαντικά τις δυνατότητες στρατιωτικών ελιγμών στις ανταρτικές ομάδες που μάχονται για την ανατροπή του Άσαντ.
Αίγυπτος και Σ. Αραβία
Τα ερωτηματικά είναι κάτι περισσότερο από εμφανή και στο Κάιρο αλλά και –κυρίως- στη Σαουδική Αραβία. Οι επιλογές του Ντ. Τραμπ ως σήμερα ενισχύουν τη θέση του Αιγύπτιου Προέδρου στρατηγού Σίσι σε ότι αφορά τη σύγκρουση με τις πιο συντηρητικές ισλαμικές δυνάμεις των «Αδελφών Μουσουλμάνων» αλλά είναι ακόμη άγνωστο τι τροπή θα πάρει η Αμερικάνικη εξωτερική πολιτική σχετικά με τη Λιβύη, την Αιθιοπία, την Υεμένη και τη Σ. Αραβία που απασχολούν έντονα τους Αιγύπτιους διπλωμάτες.
Στη Σαουδική Αραβία επίσης δεν έχουν κανένα λόγο να αισθάνονται ευτυχείς ή ασφαλείς. Πρώτα απ’ όλα, ο αντί-Ισλαμικός λόγος του Ντόναλντ Τραμπ σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Δεύτερος λόγος η υπόδειξη, έστω και έμμεσα, της Σ Αραβίας σαν υπεύθυνης για τις ακρότητες των βαχαμπιστών – τζιχαντιστών. Τρίτος λόγος οι απειλές κατά των Ισλαμικών οικονομικών συμφερόντων που στην πλειοψηφία τους ανήκουν σε Σαουδάραβες. Τέταρτος γιατί κι εδώ φοβούνται ότι ενδεχομένως οι ΗΠΑ θα αποσυρθούν από την «συμμαχία» που μάχεται τους φιλό-Ιρανούς αντάρτες στην Υεμένη.
Η εκλογή του Ντ. Τραμπ δεν ήταν σίγουρα καλό νέο για τους Μουσουλμάνους ανά τον κόσμο, κι ιδιαίτερα αυτούς της Μ Ανατολής καθώς η περιοχή βρίσκεται ολόκληρη σε πόλεμο. Κι ως ότου αποκαλυφθεί η πραγματική έκταση των μεταβολών που θα θελήσει να επιφέρει στην Αμερικάνικη εξωτερική πολιτική, κάτι που θα αργήσει αρκετούς μήνες, όλοι παραμένουν ανήσυχοι και δύσκολα θα πεισθούν να βρουν λύσεις…

* Ο κ. Γιάννης Δημητριάδης είναι δημοσιογράφος.
 liberal.gr