Σάββατο, 26 Νοεμβρίου 2016

Οράματα και κίνδυνοι για την ειρήνη

 
Γράφει ο Γιώργος Κακλίκης, Πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ 

Οσοι αμφισβητούν τα περί αναθεωρητικών διαθέσεων του Ερντογάν επισημαίνουν ότι οι εκάστοτε ηγεσίες είχαν κοινό παρονομαστή την αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Θέτοντας, κατά καιρούς, ποικίλες διεκδικήσεις, μετρώντας αντιδράσεις και εγγράφοντας υποθήκες. Στο ξεκίνημά του ο
κ. Ερντογάν επαγγέλθηκε τα καλύτερα για τις διμερείς μας σχέσεις. Ομως γρήγορα μπήκε στις γραμμές της σταθερής πολιτικής τροχιάς της χώρας του. Υπήρξε συχνά καθησυχαστικός απέναντι στην Ελλάδα. Τόσο για την ίδια όσο και για τους τρίτους που έπρεπε να «κατακτήσει» ως ο σώφρων ηγέτης μιας χώρας που φιλοδοξούσε να γίνει υπόδειγμα δημοκρατικού μουσουλμανικού κράτους μέσα στον ευρύτερο χώρο του Ισλάμ.
Η Ελλάδα, χωρίς αντιρρήσεις, τότε, στην τουρκική ενταξιακή προοπτική, προσδοκούσε να συμβιώσει με μια ευρωπαϊκή Τουρκία που θα υιοθετούσε ευρωπαϊκούς τρόπους συμπεριφοράς και όχι μόνο ευρωπαϊκό ένδυμα. Το ειδύλλιο ατόνησε. Ο Τούρκος ηγέτης διακηρύσσει το δόγμα της Μεγάλης Τουρκίας, με το οποίο γαλουχούνται οι συμπατριώτες του σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Ασφυκτιά, θέλει να δράσει ανατολικά της χώρας του και διαπιστώνει ότι δεν έχει το πεδίο ελεύθερο. Και μιλάει για επαναδιαπραγμάτευση υπονοώντας ότι θα το επιδιώξει αν οι βλέψεις του στα ανατολικά μείνουν ανικανοποίητες. Κατηγορεί την ΕΕ ότι αναμειγνύεται στα εσωτερικά της Τουρκίας και ότι υποθάλπει τρομοκράτες. Απειλεί με καταγγελία της συμφωνίας για το Μεταναστευτικό. Και προχωρεί σ' ένα μεγάλο πρόγραμμα πολεμικών εξοπλισμών της Τουρκίας, παράλληλα με το μεγάλο πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο κ. Ερντογάν θεωρεί ότι έχει πλησιάσει η στιγμή για την πραγματοποίηση της μεγάλης ιδέας του. Η τιθάσευση των στρατιωτικών υπήρξε αποτελεσματική. Μαζί με αυτούς έβαλε στη γωνία το λεγόμενο κεμαλικό κατεστημένο. Τώρα, λιγότερο από επτά χρόνια πριν από τον εορτασμό της εκατονταετίας από την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης, αρχίζει να ικανοποιεί ηθικά όσους είχαν κεμαλικό παρονομαστή. Ακόμα και το ακραίο MHP του κ. Μπαχτσελί. Και για να ολοκληρώσει το πρόγραμμά του καταδιώκει τον εσωτερικό αποδιοπομπαίο τράγο: τους Κούρδους. Η κατάσταση δεν επιτρέπει εφησυχασμούς. Το «φαινόμενο Τουρκία» μεταλλάσσεται σε «πρόβλημα Τουρκία». Η ριζική αλλαγή που γίνεται στη χώρα είναι σχεδιασμένη. Ας το σημειώσουν αυτό οι πολιτικές ηγεσίες της Δύσης και ας πάρουν θέσεις. Η ασάφεια που υπάρχει, μετά τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, δίνει ευκαιρίες στην Τουρκία για προώθηση των βλέψεών της στη διεθνή σκακιέρα. Αν η διεθνής προσοχή δεν στραφεί άμεσα σε αυτό το μείζον πρόβλημα ασφάλειας και σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, η Δύση οδεύει μαθηματικά προς περιπέτειες.