Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Η μακρά περιπέτεια των αξιολογήσεων του ελληνικού προγράμματος

Ο υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Πιερ Μοσκοβισί και ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ. Φωτογραφία: ΚΥΠΕ.


Παρά τις αυξημένες προσδοκίες της Αθήνας, δεν επιτεύχθηκε στο Eurogroup της 22ας Μαΐου, συμφωνία για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης του τρίτου μνημονίου, και για το χρέος, για το οποίο ωστόσο δεν είχε καλλιεργηθεί τόσο μεγάλη αισιοδοξία.

Και τα δυο θέματα παραπέμφθηκαν στο Eurogroup της 15ης Ιουνίου.

Το ΚΥΠΕ εξηγεί, στο σημείωμα αυτό, τι ακριβώς συμβαίνει με τις αξιολογήσεις, και ποιο το σύντομο αλλά και πλούσιο ιστορικό τους στην μακρά πορεία εξόδου της Ελλάδας από την οικονομική κρίση.
Η αξιολόγηση κατ’ αρχάς είναι ο έλεγχος, που υφίσταται ανά τακτά χρονικά διαστήματα η Ελλάδα από τους δανειστές της («τρόικα» μέχρι το 2014, «θεσμοί» από το 2015) για την πορεία υλοποίησης των μνημονίων. Την τελική έγκριση δίνει το Eurogroup, το οποίο αποφασίζει για την εκταμίευση των δόσεων που έχουν συμφωνηθεί.
Το πρώτο μνημόνιο που υπογράφηκε στις 2 Μαΐου 2010 από την κυβέρνηση Παπανδρέου και προβλεπόταν να διαρκέσει έως τον Ιούνιο του 2013, περιλάμβανε αξιολογήσεις κάθε τρεις μήνες. Έγιναν συνολικά 5 αξιολογήσεις μέχρι τον Οκτώβριο του 2011.
Μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον εξωκοινοβουλευτικό και τραπεζίτη Λουκά Παπαδήμο, στις 11 Νοεμβρίου, το πρώτο μνημόνιο διακόπτεται και αρχίζουν οι διαπραγματεύσεις για το δεύτερο.
Το δεύτερο μνημόνιο, υπογράφηκε από τον Λουκά Παπαδήμο στις 14 Μαρτίου 2012, με διάρκεια έως το τέλος του 2014.Όπως και το πρώτο, περιλάμβανε αξιολογήσεις κάθε τρίμηνο. Συνολικά, έγιναν τέσσερις αξιολογήσεις, με την πρώτη και την τέταρτη να τραβούν σε μάκρος. Η πέμπτη, που ξεκίνησε στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, διακόπηκε, λόγω της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου.
Με την νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, η νέα κυβέρνηση συνεργασίας με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, ΑΝΕΛ, δια του υπουργού Οικονομικών, Γιάννη Βαρουφάκη ζητά την τετράμηνη παράταση του δεύτερου μνημονίου στις 20 Φεβρουαρίου. Στις 30 Ιουνίου εκπνέει η προθεσμία, χωρίς να υπάρχει συμφωνία.
Η χώρα βρίσκεται από την προηγούμενη σε καθεστώς κεφαλαιακών ελέγχων (capital controls) , στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου επικρατεί το «όχι» στα μέτρα που πρότειναν οι δανειστές, αλλά παίρνει διαφορετική τροπή στη συνέχεια (ΜΜΕ γράφουν ότι έγινε «ναι»), και στις 19 Αυγούστου 2015, ο Αλέξης Τσίπρας, που εξελέγη με την δέσμευση να καταργήσει το δεύτερο μνημόνιο, παραδέχεται ότι «υπό τη πίεση των δανειστών» αναγκάζεται να υπογράφει το τρίτο.
Το τρίτο μνημόνιο περιλαμβάνει τρεις αξιολογήσεις και μία τελική που θα πιστοποιεί το τέλος του, τον Αύγουστο του 2018. Μέχρι στιγμής έχει ολοκληρωθεί η πρώτη από τις 10 Οκτωβρίου 2016 και εκκρεμεί η δεύτερη, που περιέχει μέτρα και αντίμετρα και πέραν του τρίτου μνημονίου («Μεσοπρόθεσμο 2018-2021»).
Η ελληνική κυβέρνηση ελπίζει ότι η 2η αξιολόγηση αυτού του προγράμματος θα έρθει με «συμφωνία πακέτο» που θα περιλαμβάνει και ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Το δεύτερο αυτό σκέλος της αναμενόμενης συμφωνίας, φαίνεται και το πιο δύσκολο. Όμως και χθες στις Βρυξέλλες, ούτε και η αξιολόγηση «έκλεισε», και η συνέχεια θα δοθεί στις 15 Ιουνίου.
 ΚΥΠΕ – Χρήστος Μιχαηλίδης – mignatiou.com