Η Καταλανική ιστορία: Πως φτάσαμε στο δημοψήφισμα© Sofokleousin.gr 
  Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των Καταλανών που επιθυμούν ανεξαρτησία από την Ισπανία έχει εκτοξευθεί. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ήταν ένα 10-15%  σήμερα ένα συντριπτικό ποσοστό των Καταλανών επιθυμεί διακαώς την αυτονομία.

Πολλοί επικαλούνται την παγκόσμια οικονομική κρίση ως την αιτία  της καταλανικής δυσαρέσκειας. Από αυτή την άποψη, η προσπάθεια για ανεξαρτησία είναι απλώς μια άλλη εκδήλωση των λαϊκιστικών κινημάτων που σαρώνουν την Ευρώπη. Βεβαίως, τα οικονομικά παράπονα που προέρχονται από το να είναι μέρος της Ισπανίας μπορεί να έχουν πείσει πολλούς για να στηρίξουν την ανεξαρτησία. Αλλά αυτό δεν είναι το κύριο κίνητρο τους.
Οι Ισπανοί και οι Καταλανοί διαφωνούν σχετικά με τους βασικούς όρους της συζήτησης. Η Ισπανία βλέπει τον εαυτό της ως μια προκαθορισμένη ιστορική επιχείρηση, της οποίας η Καταλωνία είναι απλό προσάρτημα - ένα από τα πολλά μέρη ενός αναμφισβήτητου συνόλου. Οι Καταλανοί, από την άλλη πλευρά, ανέκαθεν αυτοπροσιορίζονται ως έθνος, με μακρά και επιτυχημένη πορεία  μέχρις ότου απορροφηθεί από ένα ισχυρότερο κράτος με ουσιαστικά διαφορετικά πολιτισμικά κίνητρα και δομές διακυβέρνησης.
Όταν η Καταλονία τέθηκε υπό την κυριαρχία των ισπανών μονάρχων στη στροφή του δέκατου έκτου αιώνα, δημιουργήθηκε μια δύσκολη ισορροπία μεταξύ της καταλανικής παράδοσης της αυτοδιοίκησης και της επιθυμίας του στέμματος  να ασκεί απόλυτη εξουσία.
Αυτό που ξεκίνησε ως μια πολιτική συνομοσπονδία μεταξύ ίσων έδωσε τη θέση της σε μια σταδιακή ενσωματωση της Καταλονίας από την Ισπανία. Το 1714, ως αποτέλεσμα του πολέμου και της κατοχής, η Καταλονία έγινε, απλώς μια ακόμη προσάρτηση μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας που ξεκίνησε από τη Μαδρίτη. Αντί να οικοδομήσουν μια πολυεθνική κοινότητα στην οποία οι  διάφοροι λαοί θα μπορούσαν να μοιράζονται μια πολιτική δομή  - όπως στην περίπτωση της Αυστρίας-Ουγγαρίας του 19ου αιώνα, ή όπως συμβαίνει στην Ελβετία σήμερα - η Ισπανία πάντοτε επέλεξε να επιτύχει την επιβίωσή της σε μια πολιτική επιβολής και ομοιομορφίας. Αυτό σήμανε την παύση και τελικά την άρνηση της εθνικής ταυτότητας των Καταλανών. 
Αφού αγωνίστηκαν για να διατηρήσουν τη συλλογική τους ταυτότητα ενάντια σε μια αμείλικτη προσπάθεια να την  απομακρύνουν - και, σε ορισμένα κρίσιμα σημεία της ιστορίας, να τη  σβήσουν - η θέση των Καταλανών στην Ισπανία  συνεχώς επιδεινώνονταν. Απο τις  δημοκρατικές κυβερνήσεις  του 20ου αιώνα , οι Καταλανοί προσδοκούσαν ότι θα προέκυπτε μια ρύθμιση που θα σέβεται τα συμφέροντά τους και την πολιτιστική τους ταυτότητα.
Το δημοκρατικό καθεστώς του 1931 ενέκρινε τη δημιουργία μιας αυτόνομης καταλανικής περιοχής. Αλλά αυτό ανατράπηκε από το στρατιωτικό πραξικόπημα του Φράνκο το 1936. Με το θάνατο του Φράνκο και τη δεύτερη μετάβαση της Ισπανίας στη δημοκρατία στα τέλη της δεκαετίας του 1970, οι Καταλανοί και οι Ισπανοί έκαναν μια συμφωνία που έδωσε  ένα βαθμό αυτοδιοίκησης σε σχέση με τον πολιτισμό, τη γλώσσα και την εκπαίδευση. Στα χαρτιά φαίνεται μία λογική συμφωνία. Στην πράξη όμως επανεμφανίστηκαν οι παλιές εντάσεις: οι καταλανικές υπηρεσίες, στηριζόμενες σε πόρους που διατέθηκαν από τη Μαδρίτη, παρέμειναν συστηματικά ανεπαρκείς , και η κεντρική κυβέρνηση παραβίαζε τις εξουσίες που μεταφέρθηκαν  στην Βαρκελώνη.
Το 2005, το περιφερειακό κοινοβούλιο της Καταλονίας, με την υποστήριξη του 88% των μελών του, υπέβαλε αναθεωρημένο χάρτη αυτοδιοίκησης για να διευκρινίσει καλύτερα τους όρους της σχέσης του με την Ισπανία και να προστατεύσει τις πολιτικές δυνάμεις της περιοχής από τις επανειλημμένες καταπατήσεις της κεντρικής κυβέρνησης . Αυτό που είδαν οι Καταλανοί ως μια προσεκτικά ισορροπημένη πρόταση τροποποιήθηκε έντονα από τον ισπανό νομοθέτη και στη συνέχεια χτυπήθηκε  από το πολιτικοποιημένο συνταγματικό δικαστήριο της Ισπανίας. Ακόμη χειρότερα, ο Χάρτης προκάλεσε μια έντονη εκστρατεία στα ισπανικά μέσα ενημέρωσης κατά της λεγόμενης Καταλανικής «αδιαλλαξίας».  
Υπό το πρίσμα της αντίδρασης της Ισπανίας σε αυτήν την οιονεί ομοσπονδιακή πρόταση, πολλοί Καταλανοί εγκατέλειψαν την ελπίδα να επιτύχουν μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία με την Ισπανία και άρχισαν να αναζητούν νέες πολιτικές εναλλακτικές λύσεις. Αρχίζοντας το φθινόπωρο του 2009, οι Καταλανοί άρχισαν να οργανώνουν, σε επίπεδο βάσης, τοπικά δημοψηφίσματα για την ανεξαρτησία. Αυτά ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβολικά, αλλά προσέλκυσαν  περισσότερους από 800.000 ψηφοφόρους. Ακολούθησαν  μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της ανεξαρτησίας τον Ιούλιο του 2010, τον Σεπτέμβριο του 2012 και το Σεπτέμβριο του 2013.
Στην Καταλονία, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της ανεξαρτησίας  εξακολουθούν να συζητούνται διεξοδικά από τους πολιτικούς, τους ακαδημαϊκούς, τα μέσα ενημέρωσης και το κοινό. Οι μελέτες που έχουν κάνει διεθνείς οργανισμοί έχουν πιστοποιήσει τη δύναμη και τη βιωσιμότητα της καταλανικής οικονομίας και η Καταλονία μπορεί ήδη να υπολογίζει σε μια σταθερή και αποτελεσματική θεσμική δομή που θα μπορούσε να τεθεί αμέσως σε λειτουργία.
Αντίθετα, η ισπανική κυβέρνηση, υποστηριζόμενη από ένα μεγάλο μέρος της πολιτικής αντιπολίτευσης, όχι μόνο αρνείται στους Καταλανούς τη δυνατότητα ψηφοφορίας, αλλά αρνείται να παρουσιάσει μια πρόταση που θα μπορούσε να καταστήσει τους Καταλανούς και τους Ισπανούς πιο άνετους μεταξύ τους. 
Καθώς οι Καταλανοί επέλεξαν την ανεξαρτησία είτε επειδή πιστεύουν ότι είναι η καλύτερη λύση είτε απλώς και μόνο επειδή δεν έχει προταθεί άλλη επιλογή, θα ήταν προς το συμφέρον όλων - της Καταλονίας, της Ισπανίας και της Ευρώπης - να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση θα είναι γρήγορη και ομαλή.
ΠΗΓΗ: premium.paratiritis.gr