Τρίτη, 20 Φεβρουαρίου 2018

ΟΙ ΕΛΛΗΝΟ-ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ



 Δρ. Ιωάννης-Διονύσιος Σαλαβράκος

Οι ελληνο-τουρκικές σχέσεις έχουν διακυμάνσεις. Την περίοδο 1830-1923 το ελληνικό κράτος έθεσε ως στόχο την απελευθέρωση των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πολιτική η οποία στέφθηκε με επιτυχία -παρά την Μικρασιατική Καταστροφή- αφού η έκταση του  κράτους αυξήθηκε από 47.516 τετραγωνικά χλμ το 1830 σε 129.243 τ. χλμ. το 1923. Ακολούθησε το Σύμφωνο Φιλίας Ελλάδας-Τουρκίας το 1930. Η Τουρκία αποδέχθηκε τη παραχώρηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα η οποία αύξησε την έκτασή της σε 131.957 τ.χλμ. Από το 1955 έως το 1974 η ένταση επανέρχεται με την εκδίωξη των Ελλήνων της Κωσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου και με την εισβολή στην Κύπρο. Αυτή την περίοδο η Τουρκία δεν αμφισβήτησε τα ελληνικά σύνορα.

 Από τον Αύγουστο του 1974 μέχρι σήμερα η Τουρκία αμφιβητεί το καθεστώς στο Αιγαίο, ενώ παράλληλα θέτει θέμα μειονότητας στη Δυτική Θράκη. Η διπλωματική αυτή προσπάθεια υποστηρίζεται από δύο ισχυρές τουρκικές στρατιές την 1η και την 4η και μεγάλο αριθμό αποβατικών, πολεμικών σκαφών, ελικοπτέρων και αεροπλάνων. Οι κρίσεις του 1976, του 1983 (ανακύρηξη ψευδοκράτους στη Κύπρο) του Ι987, της περιόδου 1996-1999 αποτελούν ενδεικτικές των  μακροπρόθεσμων τουρκικών σχεδιασμών.
  Από το 1991 και μετά δημιουργήθηκε πλευρική γεωπολιτική ρευστότητα και στις δύο χώρες. Η Ελλάδα βίωσε τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η Τουρκία την Ιρακινή κρίση, την συνεχιζόμενη διαμάχη Ισραήλ-Αραβικών χωρών, το Κουρδικό, το πυρηνικό Ιράν και  τη κρίση του Καυκάσου. Οι δύο χώρες ακολούθησαν πολιτικές προσέγγισης σε τρεις άξονες:
1. Με ΗΠΑ (οι οποίες διατήρησαν τις βάσεις τους και στις δύο χώρες)
2. Με την ΕΕ όπου η Ελλάδα έγινε μέλος της ΟΝΕ και η Τουρκία υπόψήφια προς ένταξη χώρα,
3. Με περιφερειακή συνεργασία (Οικονομική Συνεργασία χωρών Ευξείνου Πόντου),
  Ο  κόσμος του 2018 άλλαξε:
-Το Σύμφωνο της Σαγκάης ισχυροποίησε το δύπολο Ρωσίας-Κίνας και αναδείχθηκαν τα ζητήματα της Νότιας Κινεζικής Θάλασσας,
-O ισλαμικός φονταμενταλισμός έπληξε τη Δύση με τρομοκρατικές ενέργειες,
-H οικονομική κρίση έφερε την ΕΕ στο χείλος του γκρεμού,
-H Αραβική Άνοιξη πυροδότησε μεταναστευτικές ροές,
-Ουκρανία και Συρία διαλύθηκαν,
-Το παγκόσμιο χρέος και η φτώχεια αυξήθηκαν,
-Η ψηφιακή επανάσταση, το σχιστολιθικό αέριο /πετρέλαιο, οι σπάνιες γαίες, ο υπερπληθυσμός δημιούργησαν νέες προκλήσεις,
-Οι διαμάχες Ινδίας-Πακιστάν-Κίνας και Κορέας παραμένουν άλυτες.
-Η Τουρκία στράφηκε προς τη Ρωσία 
Παγκόσμια και περιφερειακή ρευστότητα αυξήθηκαν. Η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου Αιγύπτου, Ισραήλ, Ιορδανίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας δημιουργούν ζώνη σταθερότητας. Η ανάγκη ελλαδο-κυπριακής οικονομικής ανάκαμψης και αύξησης των αμυντικών δαπανών απαραίτητη δράση στα πλαίσια της περιφερειακής συνεργασίας για επιβολή ειρήνης (peace enforcement). 

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Νέα Σελίδα" την 18 Φεβ. 2018.