Τρίτη, 10 Απριλίου 2018

Οι άμεσες ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και οι ευθύνες της ηγεσίας

Η συνειδητοποίηση της εντεινόμενης τουρκικής απειλής, λόγω των πρόσφατων περιστατικών (συγκρούσεις πλοίων στα Ίμια, αρπαγή των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στον Έβρο)  έστρεψε επιτέλους την προσοχή της κοινωνίας και της κυβέρνησης στο ζήτημα της ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων και ιδίως της διαθεσιμότητας κρίσιμων οπλικών συστημάτων. Η οποία, όπως έχουμε επανειλημμένα προειδοποιήσει, είναι χαμηλότερη αυτής που επιτάσσουν οι ανάγκες ασφαλείας της χώρας…

Είναι επομένως φυσικό να προσελκύουν το ενδιαφέρον γεγονότα όπως η κεκλεισμένων των θυρών ενημέρωση της Επιτροπής Εξωτερικών & Άμυνας της Βουλής στις 2 Απριλίου, κατά την οποία η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του ΥΕΘΑ ενημέρωσε τους βουλευτές για την κατάσταση των Ενόπλων Δυνάμεων, και φέρεται να ζήτησε έγκριση κονδυλίων ύψους 1 δις Ευρώ για την κάλυψη επειγουσών αναγκών των ΕΔ, ιδίως ως προς τη συντήρηση των μέσων και την επαναπιστοποίηση ληγμένων πυρομαχικών. Ανεξαρτήτως αν στη συνεδρίαση εγκρίθηκε όντως η κάλυψη επειγουσών αναγκών ύψους 1 δις Ευρώ, ή μόνο δαπάνη 55 εκ. Ευρώ για τη συντήρηση των μεταγωγικών αεροσκαφών της ΠΑ (όπως προκύπτει από άλλες πηγές), είναι σημαντικό ότι η δημόσια συζήτηση για την Εθνική Άμυνα αρχίζει να επικεντρώνεται στα ουσιώδη.
Η νεώτερη φρεγάτα του Στόλου, F-455 ΣΑΛΑΜΙΣ, συμπληρώνει το Δεκέμβριο 20 χρόνια από την παραλαβή της από το ΠΝ. Ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ έχει ήδη καθυστερήσει πολύ.
Τα ουσιώδη λοιπόν σήμερα, δεδομένης της αμεσότητας της τουρκικής απειλής, δεν είναι οι μεγαλεπήβολοι σχεδιασμοί, π.χ. για απόκτηση φουτουριστικών φρεγατών σε 5 χρόνια, αλλά η άμεση αποκατάσταση της λειτουργικότητας όσο το δυνατόν περισσότερων οπλικών συστημάτων των ΕΔ, ξεκινώντας από τα πιο κρίσιμα. Κύρια, αλλά όχι αποκλειστική βάση για τη συζήτηση αυτή πρέπει να αποτελέσουν οι ανάγκες των ΕΔ, όπως είχαν καταγραφεί στον κατάλογο των 42 προγραμμάτων και υποπρογραμμάτων της περιόδου 2014-2020 που είχε εγκριθεί τον Ιούλιο του 2014 από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής και περιλάμβανε τα ακόλουθα:
Α/ΑΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣΚΟΣΤΟΣ (ΣΕ ΕΚΑΤ. €)
1Προμήθεια φυσιγγίων φορητού οπλισμού 7,62mm για τις ανάγκες ΕΣ-ΠΝ-ΠΑ14,50
2Προμήθεια 30.360 πυρομαχικών 120mm για τα άρματα μάχης Leopard-2 μέσω διεθνούς διαγωνισμού148,00
3Προμήθεια βλημάτων πυροβολικού εκτεταμένου βεληνεκούς 155mm37,00
4Προμήθεια «έξυπνων» βλημάτων πυροβολικού των 155mm11,50
5Προμήθεια πυροσωλήνων για βλήματα πυροβολικού 155mm4,50
6Προμήθεια γεμισμάτων πυροβολικού για πυρομαχικά εκτεταμένου 155mm12,00
7Προμήθεια ενισχυτικών γεμισμάτων M-1A1 και Μ-2A1 και δοκιμαστικού χάρτη Methyl Violet0,12
8Προμήθεια «άσφαιρων» βλημάτων 105mm0,38
9Προμήθεια νέων βλημάτων ATACMS εκτεταμένου βεληνεκούς211,40
10Προμήθεια νέων ρουκετών μακρού βεληνεκούς MLRS154,00
11Προμήθεια 40 εκτοξευτών MLRS (EDA)5,50
12Εκσυγχρονισμός εκτοξευτών MLRS157,40
13Προμήθεια οχημάτων τύπου HEMMT (EDA)8,50
14Προμήθεια φίλτρων οχημάτων και αρμάτων διαφόρων τύπων1,50
15Προμήθεια Α/Τ βλημάτων KORNET9,90
16Προμήθεια Α/Τ βλημάτων TOW-27,60
17Προμήθεια Α/Τ βλημάτων Milan9,00
18Προμήθεια Α/Τ βλημάτων STRIM0,66
19Προμήθεια βλημάτων αέρος-εδάφους AGM-114L HELLFIRE8,40
20Προμήθεια αναλωσίμων ΣΑ ελικοπτέρων APACHE0,54
21Εκποίηση 19 άχρηστων ελικοπτέρων UH-1/AB-205(ΕΣΟΔΑ) 14,50
22Σύναψη σύμβασης με τον Αμερικανικό Στρατό για την υποστήριξη των ελικοπτέρων UH-1/AB-205 (FMS)1,30
23Σύναψη σύμβασης FOS για τα ελικόπτερα ΝΗ-9075,50
24Προμήθεια και υποστήριξη ταχυπλόων σκαφών για τις Ειδικές Δυνάμεις του ΕΣ16,00
25Προμήθεια 4 σκαφών ειδικών επιχειρήσεων Mk.V15,60
26Αναβάθμιση φρεγατών MEKO-200HN400,00
27Γενική επιθεώρηση/επισκευή πετρελαιοκινητήρων MTU των φρεγατών MEKO-200HN13,80
28Υποστήριξη κινητήρων Tyne και Olympus των φρεγατών S27,00
29Προμήθεια 12 συλλογών ανταλλακτικών για τους πετρελαιοκινητήρες MTU των ΤΠΚ Combattante-IIIA/B9,60
30Σύναψη σύμβασης FOS για τους αεροκινητήρες Τ-700-401C των ελικοπτέρων S-70B/B6 Aegean Hawk10,50
31Προμήθεια υλικών επιθεωρήσεων ιπτάμενων μέσων του ΠΝ2,40
32Επανεργοποίηση/Εκσυγχρονισμός 5 αεροσκαφών P-3B Orion και ολοκλήρωση νέων συστημάτων αποστολής350,00
33Προμήθεια πυρομαχικών και πυροσωλήνων μάχης των 76mm για τα πυροβόλα ΟΤΟ-Melara27,00
34Επισκευή 3 κεφαλών κατεύθυνσης βλημάτων MM-40 Exocet Block-2mod.10,56
35Υποστήριξη τακτικών συστημάτων και ΣΔΒ πλοίων ΠΝ196,00
36Ανάπτυξη δικτύου επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας ΠΝ25,00
37Εκπαίδευση προσωπικού ΠΑ13,00
38Σύναψη σύμβασης με το Αμερικανικό Ναυτικό για την υποστήριξη των αεροσκαφών T-2C/E και Τ-6A (FMS)6,00
39Σύναψη σύμβασης FOS για τα εκπαιδευτικά αεροσκάφη Τ-6A και τον επίγειο προσομοιωτή πτήσεών τους23,70
40Σύναψη σύμβασης FOS για τα αεροσκάφη C-130B/H0,66
41Σύναψη σύμβασης FOS για τα ηλεκτρονικά (avionics) των αεροσκαφών C-1303,40
42Υποστήριξη συστημάτων TACAN τύπου FTA-433,00

Tα παραπάνω προγράμματα, συνολικού κόστους 1.997.449.000€ με κατανομή χρηματοδότησης σε βάθος πενταετίας, δεν αφορούσαν καμία προμήθεια νέου υλικού αλλά προγράμματα εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης υφιστάμενων μέσων (907.400.000€), προμήθειες πυρομαχικών και αναλωσίμων προς συμπλήρωση αποθεμάτων (656.516.000€), κάλυψη μεταφορικών δαπανών για την πρόσκτηση μεταχειρισμένου υλικού (29.600.000€) και τα υπόλοιπα προγράμματα συντήρησης/επισκευής, υποστήριξης υφιστάμενων μέσων και υποδομών καθώς και παροχής εκπαίδευσης. Ήταν δηλαδή τα απολύτως αναγκαία για τη διατήρηση του μαχητικού επιπέδου των Ενόπλων Δυνάμεων.
Παρ’ όλα αυτά, στην τριετία που μεσολάβησε, τα μόνα από τα 42 προγράμματα που συμβασιοποιήθηκαν ήταν ο αμφιλεγόμενος εκσυγχρονισμός/αναβάθμιση των 5 αεροσκαφών P-3B Orion (32) του οποίου το πρώτο αεροσκάφος «ενδιάμεσης λύσης» ακόμα αναμένεται (παρά την πρόβλεψη παράδοσης μεταξύ Νοεμβρίου 2017- Φεβρουαρίου 2018), η προμήθεια πυρομαχικών και πυροσωλήνων μάχης των 76mm για τα πυροβόλα ΟΤΟ-Melara (33) και η ανάπτυξη δικτύου επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας του ΠΝ (36). Μόλις τον τελευταίο χρόνο παρατηρήθηκε κάποια κινητικότητα σε προγράμματα υποστήριξης κύριου υλικού του ΠΝ, με την προκήρυξη διαγωνισμών για τη γενική επιθεώρηση/επισκευή πετρελαιοκινητήρων MTU των φρεγατών MEKO-200HN (27) και την προμήθεια συλλογών ανταλλακτικών για τους πετρελαιοκινητήρες MTU των ΤΠΚ Combattante-IIIA/B (29). Διαγωνισμοί προκηρύχθηκαν επίσης για την προμήθεια φίλτρων οχημάτων και αρμάτων διαφόρων τύπων (14) και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών αεροσκαφών Τ-6A (39). Αναμένεται επίσης η οριστικοποίηση της προμήθειας 4 σκαφών ειδικών επιχειρήσεων Mk.V από τις ΗΠΑ (25).
Τα υπόλοιπα προγράμματα του καταλόγου δεν υλοποιήθηκαν. Και αυτό παρ’ ότι χρήματα υπήρχαν: όπως έχει τεκμηριωθεί αναλυτικά,  στον προϋπολογισμό του 2016 είχαν προϋπολογιστεί 6 δις Ευρώ ως λογιστική εγγραφή για εξοπλιστικές δαπάνες, δεσμεύτηκαν στην πορεία 1.7 δις Ευρώ αλλά πληρώθηκαν τελικά μόλις 583 εκ Ευρώ, διότι τα υπόλοιπα έγιναν «μεταβιβαστικές πληρωμές» σε άλλα υπουργεία για επιδόματα, κοινωνικές και ασφαλιστικές παροχές κλπ. Στα μη υλοποιηθέντα προγράμματα περιλαμβάνονται ενδεικτικά η παραλαβή μεταχειρισμένων MLRS και οχημάτων HEMTT από τις ΗΠΑ (11,13) η υποστήριξη των ελικοπτέρων ΝΗ-90 (23), ο κρίσιμος και επείγων εκσυγχρονισμός των τεσσάρων φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ ΗΝ (26), η υποστήριξη των ιπτάμενων μέσων του ΠΝ (30, 31), η υποστήριξη των C-130 της ΠΑ (40, 41) κ.ά.

Στην Πολεμική Αεροπορία πρέπει να γίνει ειδική μνεία, καθώς είναι ο κρισιμότερος παράγοντας για την έκβαση οποιασδήποτε ελληνοτουρκικής αναμέτρησης, αλλά δεν τυγχάνει της αντίστοιχης προσοχής από την πολιτική ηγεσία. Ανεξαρτήτως διακυμάνσεων από τύπο σε τύπο, η χαμηλή διαθεσιμότητα αεροσκαφών και ελικοπτέρων είναι κοινό μυστικό. Προφανώς επείγει η δρομολόγηση του εκσυγχρονισμού των F-16, αλλά το πρόγραμμα αυτό θα αποδώσει σε 3-4 χρόνια, ενώ βραχυπρόθεσμα υπάρχουν και άλλα θέματα που βαρύνουν στην ισορροπία δυνάμεων. Στα συστήματα γαλλικής κατασκευής, η κατάσταση έχει ξεπεράσει τα όρια του συναγερμού. Όχι μόνο τα αεροσκάφη, αλλά και τα οπλικά συστήματα παρουσιάζουν πολύ χαμηλή διαθεσιμότητα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων βλημάτων στρατηγικού χαρακτήρα που φέρονται αποκλειστικά από τα Mirage 2000.
Mirage 2000 της ΠΑ, φέρον 2 πυραύλους αέρος – επιφανείας τύπου AM-39 Exocet.
Με τις επισημάνσεις αυτές δεν παραβιάζουμε κανένα απόρρητο, καθώς τα προβλήματα διαθεσιμότητας πυραύλων έχουν πλέον δημοσιοποιηθεί, ενώ και η χαμηλή γενική δραστηριότητα της 114 ΠΜ έχει επισημανθεί από σοβαρές πηγές. Να ξεκαθαρίσουμε λοιπόν κάτι: το να επικρατεί αυτή η κατάσταση απαξίωσης, ειδικά για τόσο κρίσιμα οπλικά συστήματα, είναι έγκλημα κατά της χώρας. Kαι ως τέτοιο θα αντιμετωπιστεί από όποιο δικαστήριο δικάσει τους υπευθύνους, αν οι εξελίξεις αποκαλύψουν πόση ανευθυνότητα κρύβεται πίσω από τα μεγάλα λόγια τους…
Ανάλογη εικόνα επικρατεί και σε άλλα κρίσιμα εναέρια μέσα, όχι μόνο της Πολεμικής Αεροπορίας αλλά και του Πολεμικού Ναυτικού και του Στρατού Ξηράς. Πρόκειται για κατάσταση που μπορεί να βελτιωθεί σχετικά σύντομα με τις κατάλληλες κινήσεις, και κυρίως με τη διάθεση των αναγκαίων κονδυλίων. Η βελτίωση της διαθεσιμότητας των κρίσιμων εναέριων μέσων θα πρέπει να είναι η κεντρική βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, γιατί αυτή θα έχει και τη μεγαλύτερη επίδραση στην έκβαση μιας τυχόν ελληνοτουρκικής αναμέτρησης. Εννοείται ότι και σε όλους τους άλλους τομείς των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει να γίνει εντατική προσπάθεια αύξησης της ετοιμότητας, με αποκατάσταση βλαβών, επαναπιστοποίηση πυρομαχικών, συμπλήρωση αποθεμάτων κλπ.
Εάν λοιπόν οι αρμόδιοι συνειδητοποιούν πράγματι την κρισιμότητα των περιστάσεων, ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα: οι ανάγκες είναι καταγεγραμμένες και τα κονδύλια είναι προϋπολογισμένα. Οι λύσεις είναι συγκεκριμένες – κάποιες κοστίζουν λιγότερο, κάποιες περισσότερο. Αν η κυβέρνηση χρειάζεται και νομοθετική κάλυψη για άμεσες εξοπλιστικές κινήσεις (όπως διεφάνη στη συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών & Άμυνας της Βουλής), ας τη ζητήσει. Πολλά μπορούν να βελτιωθούν σε λίγους μήνες, αν γίνει συστηματική δουλειά.  Ίσως ο χρόνος προετοιμασίας μετράει ήδη αντίστροφα.

 http://e-amyna.com/