Παρασκευή, 4 Μαΐου 2018

Η ψυχογράφηση του αντίπαλου δέους: Το σημαντικότερο βήμα στην εξωτερική πολιτική



(Α’ μέρος)
Το παρόν άρθρο διασπάται σε δύο μέρη. Τόσο στο πρώτο, όσο και στο δεύτερο μέρος θα γίνει λόγος για τα «προβλήματα» με τις γείτονες χώρες:  Αλβανία (μέρος πρώτο), Σκόπια και Τουρκία (μέρος δεύτερο).
Της Αναστασίας Καντά*
Η μικρή, μεσογειακή Ελλάδα δεν είναι παρά μία κουκίδα στον παγκόσμιο χάρτη∙ μια κουκίδα, ωστόσο, υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας που δύναται να καταστεί δυναμίτης εφόσον «μαγειρευτεί» καλά η συνταγή ήπιας και σκληρής ισχύος.

Σε αυτό το παιχνίδι ισχύος, βέβαια, δεν παίζει ούτε μόνη της, ούτε αμιγώς με τις ούτως αποκαλούμενες «υπερδυνάμεις» της εποχής, δηλαδή τις ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα. Ο φακός πρέπει να εστιάσει και στις γείτονες βαλκανικές χώρες – Αλβανία και Σκόπια – αλλά και στη νοτιοδυτική Ασία, όπου καραδοκεί η γείτων Τουρκία.
Οι συνορεύουσες χώρες επηρεάζουν εμμέσως πλην σαφώς τη χάραξη εθνικής πολιτικής και στρατηγικής, εφόσον μάλιστα υπογράφονται και συμφωνίες μεταξύ της χώρας μας και αυτών. Παράλληλα, οι εν λόγω χώρες αποτελούν πρόβλημα για την Ελλάδα, η καθεμιά για λόγους ξεχωριστούς.
Ξεκινώντας από τη συνορεύουσα στα νότια, Αλβανία, αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εμάς. Αναφορικά με τον εκπαιδευτικό τομέα, κοντά στα είκοσι χρόνια τώρα υπάρχει ελληνοαλβανική Επιτροπή ελέγχου των σχολικών βιβλίων, ώστε να αφαιρεθούν εκφράσεις που θεωρούνται ένθεν και ένθεν προσβλητικές.
Από πλευράς Αλβανών, συνεχίζεται η επεκτατική πολιτική και η προπαγάνδα, με χάρτες στα βιβλία διεκδίκησης ελληνικών εδαφών. Στο βιβλίο, μάλιστα, «Ιστορία του αλβανικού έθνους» υπάρχει ειδικό κεφάλαιο για την Τσαμουριά (η οποία ταυτίζεται με τη Θεσπρωτία και ένα μικρό τμήμα της βρίσκεται στην Αλβανία), με την επισήμανση ότι «βρίσκεται στο νοτιοδυτικό μέρος της κάτω Αλβανίας», εννοώντας το νότιο τμήμα της Ηπείρου.
  •  Παρατηρούμε εδώ μια κατάφωρη προσπάθεια αναβίωσης της ιδέας περί «Μεγάλης Αλβανίας». Ο αλυτρωτισμός των Τσάμηδων, υποκινούμενος φυσικά από τον τουρκικό ιμπεριαλισμό, ανακινεί τα νερά για επιστροφή τους και εδαφικές διεκδικήσεις ενάντια στην Ελλάδα.
Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η Αλβανία φαίνεται να μην τηρεί τις όποιες συμφωνίες πραγματοποιεί με την Ελλάδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μη εφαρμογή της «Συμφωνίας συνεργασίας ανάμεσα στην κυβέρνηση της Αλβανικής Δημοκρατίας και της κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας για την αναζήτηση, την εκταφή, την ταυτοποίηση και την ταφή των Ελλήνων στρατιωτών που έπεσαν στην Αλβανία κατά τον ελληνο-ιταλικό πόλεμο του 1940–41 και την ανέγερση κοιμητηρίων γι’ αυτούς, εντός της αλβανικής επικράτειας».
  •  Αν και εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι πρόκειται για Συμφωνία που αντανακλά καλή θέληση και πίστη από μέρους της αλβανικής πλευράς, εντούτοις, η ίδια Συμφωνία συνάμα αποτελεί «μήλο της Έριδος», καθώς πολύ πιθανό είναι να σπείρει τη διχόνοια στη γείτονα χώρα και να στοχεύει στην εξυπηρέτηση ανθελληνικών στόχων.
Επίσης, εδώ εγείρεται ακόμη ένα ζήτημα: το θέμα των στρατιωτικών νεκροταφείων συνδέεται ευθέως με την άρση του Εμπολέμου που κατά την άποψη των Αλβανών ανοίγει τον δρόμο για την διευθέτηση των αξιώσεων για τις περιουσίες στη Θεσπρωτία των Αλβανοτσάμηδων.
Τροχοπέδη στις ελληνο-αλβανικές σχέσεις αποτελεί και η δυσκολία ως προς την επίτευξη Συμφωνίας, με την οποία θα γίνεται το «ξεκαθάρισμα» των θαλάσσιων οικονομικών ζωνών.
Τον Απρίλιο του 2009 υπεγράφη στην Αλβανία συμφωνία για την ΑΟΖ και τα θαλάσσια σύνορα. Βάσει αυτής, οριοθετείτο η υφαλοκρηπίδα και οι άλλες θαλάσσιες ζώνες, τις οποίες δικαιούνται οι δύο χώρες, βάσει των διατάξεων του Διεθνούς Δικαίου.
Θεμέλιοι λίθοι της Συμφωνίας ήταν οι διατάξεις της Συμβάσεως του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θαλάσσης και η αρχή της «μέσης γραμμής», τακτική που απεχθάνεται η Τουρκία και επομένως δημιουργεί πολύ κακό προηγούμενο γι’ αυτήν.
Αίτημα του σουλτάνου προς την Αλβανία, λοιπόν, ήταν η ακύρωση της Συμφωνίας, με το Αλβανικό Συνταγματικό Δικαστήριο να τη χαρακτηρίζει «ετεροβαρή».
(H συνέχεια του άρθρου στο δεύτερο μέρος: Σκόπια και Τουρκία)
*Διεθνολόγος, ΔΕΛΤΑ

 https://hellasjournal.com