Πέμπτη, 7 Φεβρουαρίου 2019

Μετά την Βενεζουέλα η Τουρκία; Ο χάρτης του Πομπέο με το διαμελισμό της χώρας

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰
Τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στη Βενεζουέλα εντείνουν τη ρήξη στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, ενώ μια σειρά από άρθρα στον τουρκικό Τύπο δεν καταδεικνύουν μόνο την επικράτηση ενός αντιαμερικανικού παροξυσμού, αλλά και την ανησυχία ότι μετά την Βενεζουέλα σειρά έχει και η Τουρκία. Την ίδια στιγμή ο χάρτης που ανέβασε στο twitter ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Mike Pompeo, προκειμένου να καταδείξει και να επικροτήσει τις χώρες (με έντονο χρώμα) που τάχθηκαν υπέρ του ηγέτη της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Juan Guaidó, εμφανίζει την Τουρκία διαιρεμένη.

Υπενθυμίζεται ότι στις 23 Ιανουαρίου ο Guaidó αυτοανακηρύχθηκε ως προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας. Έκτοτε, ολοένα και αυξάνονται οι εντάσεις και οι διαδηλώσεις, με τον πρόεδρο Maduro να αρνείται να συμμορφωθεί στις απαιτήσεις της αντιπολίτευσης για αποχώρησή του. Να σημειωθεί ότι σχεδόν 19 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων Βρετανία, Γαλλία, Ισπανία και Γερμανία έχουν ευθυγραμμιστεί με τις ΗΠΑ ως προς την αναγνώριση του Guaidó ως προέδρου, μαζί με τον Καναδά και πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Από την άλλη πλευρά, Ρωσία, Κίνα, Ιράν και Τουρκία έχουν ταχθεί ανοικτά υπέρ του Maduro. Όπως αναφέρει, μάλιστα, η Yeni Şafak οι ΗΠΑ έχουν ηγηθεί μιας διεθνούς εκστρατείας οικονομικής και διπλωματικής πίεσης στον Maduro, συμπεριλαμβάνοντας επιβολή κυρώσεων στην κρατική πετρελαϊκή εταιρεία.
Την ίδια ώρα, μέσα από άρθρα του τουρκικού Τύπου, όχι μόνο καταγγέλλονται οι ΗΠΑ για τη στρατηγική επιβολής τους, αλλά εκφράζεται και η ανησυχία ότι έρχεται και η σειρά της Τουρκίας. Όπως αναφέρει ο Yusuf Kaplan (Venezuela today, Turkey tomorrow!) «δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόπειρα πραξικοπήματος στη Βενεζουέλα σήμερα θα δοκιμαστεί αύριο στην Τουρκία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κύριος λόγος γι’ αυτό είναι ότι η Τουρκία αντιτάσσεται στον δυτικό ιμπεριαλισμό (σ.σ. και η στάση του Erdoğan έναντι των ΗΠΑ) και στους τρόπους επιβολής του. «Είμαστε αυτοί που λέμε και θα λέμε «stop» στους ιμπεριαλιστές και γι’ αυτό θα πρέπει να προετοιμαστούμε πολύ καλά. Η Τουρκία και η Βενεζουέλα είχαν φιλικές σχέσεις, θα ήταν κάποιος ανόητος αν πιστέψει ότι η Τουρκία δεν απειλείται έμμεσα μέσω της Βενεζουέλας».
Συνεχίζει δε λέγοντας ότι η κατάπνιξη του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 έχει εξοργίσει τη Δύση. «Να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι υπάρχουν αυτοί που θα επιχειρήσουν και πάλι ένα πραξικόπημα παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας και στην Τουρκία και επομένως ας είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε μορφή εκδήλωσης τέτοιας προσπάθειας».

«Πρώτα πρέπει να τερματίσουμε τις εντάσεις, την πόλωση στη χώρα. Εάν συμβεί στην Τουρκία μια προσπάθεια πραξικοπήματος, παρόμοια με αυτήν στη Βενεζουέλα, θα έχουμε μεγάλη δυσκολία σε μια ατμόσφαιρα όπου η πόλωση έχει φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα… Ως εκ τούτου, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, οι προσπάθειες να προκληθεί χάος στη χώρα θα αυξηθούν και θα ενεργοποιηθούν οι διασπαστικές γραμμές…. Πρέπει να διατηρήσουμε την προνοητικότητα και τη σύνεση. Θα είμαστε σε εγρήγορση ενάντια σε κάθε είδους προβοκάτσια. Ας γνωρίζουμε καλά ότι τα δίκτυα διαταραχών και πρόκλησης χάους είναι έτοιμα να τραβήξουν τη σκανδάλη. Ας είμαστε σε εγρήγορση ενάντια σε οποιαδήποτε διασπαστική προσπάθεια. Ας πάρουμε μέτρα που θα ενισχύσουν την κοινωνική ειρήνη, την ατμόσφαιρα της ηρεμίας και της αδελφοσύνης στη χώρα. Ας επικεντρωθούμε στην ανάδειξη των κοινών μας σημείων και όχι των διαφορών μας. Τότε θα αποτρέψουμε την προσπάθεια πραξικοπήματος τύπου Βενεζουέλας και στην Τουρκία».
Παράλληλα, ο Kaplan υποστηρίζει ότι οι χώρες της Δύσης χρησιμοποιούν τη δημοκρατία, την επίκληση του δικαίου, τις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποκλειστικά και μόνο για να δικαιολογήσουν τον σύγχρονο «αποικιοκρατισμό» τους και να ενισχύσουν την ηγεμονία τους, τονίζοντας ότι στο παρελθόν η Δύση θα εισέβαλε ανοικτά στις χώρες που στοχοποιούσε. Στη σημερινή εποχή, όμως, δεν επιτίθεται άμεσα. Επιχειρεί πρώτα τη χειραγώγηση των λαών και στη συνέχεια, αν χρειαστεί, προχωρά σε φυσική εισβολή.
Αλλά και Tamer Korkmaz αναφέρει ότι ο Trump διέταξε το πραξικόπημα στη Βενεζουέλα (Trump ordered the coup in Venezuela!) και ότι οι ΗΠΑ είναι ο ιθύνων νους για μια σειρά από πραξικοπήματα. Υπενθυμίζεται ότι και ο ίδιος ο Maduro κατήγγειλε τις ΗΠΑ ως ενορχηστρωτή του πραξικοπήματος κατά της κυβέρνησής του, εμμένοντας ότι είναι ανοικτός σε διάλογο με την αντιπολίτευση.

Αναφερόμενος στη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Mike Pompeo, ότι «σε αλληλεγγύη προς τον λαό της Βενεζουέλας και το σεβασμό για τη δημοκρατία, οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τον Juan Guaidó ως προσωρινό Πρόεδρο της χώρας», ο Korkmaz έγραψε «κάθε φορά που οι ΗΠΑ μιλάνε για “δημοκρατία”, ενορχηστρώνουν πραξικόπημα στη χώρα που θέλουν να εισβάλουν ή ρίχνουν βόμβες στις πόλεις της! Για τις ΗΠΑ, η “Δημοκρατία” είναι μια έννοια που απλώς χρησιμοποιείται ως προπέτασμα καπνού, ενώ θεωρούν τις εκλογές σε μια χώρα νόμιμες εφόσον αυτές “φέρνουν στην εξουσία μια φιλοαμερικανική κυβέρνηση”! Η λέξη πραξικόπημα είναι συνώνυμη με τις ΗΠΑ».
Εν συνεχεία υπενθύμισε ότι για πρώτη φορά το 2009, ένας Αμερικανός Πρόεδρος (Obama) αναγκάστηκε να ομολογήσει ότι η CIA ενορχήστρωσε πραξικόπημα στο Ιράν το 1953.

Παράλληλα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι βρίσκονταν πίσω από πραξικοπήματα που πραγματοποιήθηκαν στην Τουρκία ξεκινώντας από τις 27 Μαΐου 1960 έως τις 12 Μαρτίου 1971 και από τις 12 Σεπτεμβρίου 1980 έως τις 28 Φεβρουαρίου 1997, αλλά και για τα ακόλουθα: το e-memorandum της 27ης Απριλίου 2007, τα γεγονότα στο Gezi το 2013, η απόπειρα πραξικοπήματος στις 17-25 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους και το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016. Σύμφωνα, μάλιστα, με τον Edward Nicolae Luttwak το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου απέτυχε ελλείψει στρατηγικής.
Ο Korkmaz συνέχισε λέγοντας «ο Sisi, ο οποίος ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο Πρόεδρο της Αιγύπτου, Morsi, το 2013 ήταν εντεταλμένος των ΗΠΑ (και του Ισραήλ). Ο Trump διέταξε το πραξικόπημα (στη Βενεζουέλα)! Οι ΗΠΑ, οι οποίες έχουν ενορχηστρώσει πολλά πραξικοπήματα στη Λατινική Αμερική μέχρι σήμερα, σε χώρες όπως η Αργεντινή, η Νικαράγουα, η Χιλή και ο Παναμάς, έβαλαν τώρα στο στόχαστρο την Βενεζουέλα. Εκτός από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζουν επίσης τον Juan Guaidó, με άλλα λόγια, υποστηρίζουν ένα “πραξικόπημα” στη Βενεζουέλα … Ο Πρόεδρος Maduro, ο οποίος εξελέγη τον περασμένο Μάιο με 67% των ψήφων, είναι παράνομος για την ΕΕ και ο άνθρωπος που οι ΗΠΑ θέλουν να ορίσουν ως πρόεδρο της Βενεζουέλας με πραξικόπημα είναι νόμιμος! Ήταν και πάλι η Ευρωπαϊκή Ένωση που επικρότησε την ανατροπή του δημοκρατικά εκλεγμένου Προέδρου της Αιγύπτου Morsi από τον Sisi, ενώ δεν είχε προτρέψει τότε για διεξαγωγή εκ νέου εκλογών!».
Επισήμανε δε μια αναφορά του Nicolás Maduro ότι «ακόμη και η Washington Post έγραψε ότι η εντολή του πραξικοπήματος δόθηκε από τον Πρόεδρο Trump στο Guaidó στις 22 Ιανουαρίου»!

Σκληρή γλώσσα, όμως, χρησιμοποίησε και ο Selçuk Türkyılmaz (The US and Britain are like vultures encroaching upon Venezuela’s wealth), ο οποίος χαρακτήρισε τις ΗΠΑ και την Βρετανία ότι «λειτουργούν σαν αρπαχτικά με σκοπό να υποκλέψουν όλο τον πλούτο της Βενεζουέλας, χρησιμοποιώντας τον Maduro ως δικαιολογία για να νομιμοποιήσουν τις πράξεις τους. Υπάρχουν κάποιοι, οι οποίοι προσπαθούν να καλύψουν αυτή την επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, προβάλλοντας το όλο θέμα ως μια διαμάχη σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ Trump και Maduro. Παρόμοια εμπειρία έχουν βιώσει χώρες όπως το Ιράκ, η Λιβύη, η Αλγερία, η Υεμένη και η Αίγυπτος με τους πρώην ηγέτες τους. Οι Αμερικανοί έχουν αρχίσει να θεωρούν ότι η Τουρκία είναι στο μέτωπο του εχθρού, αφού αυτή υποστηρίζει τον λαό της Βενεζουέλας σ’ αυτήν την περίπτωση».
Τέλος, στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και ο İbrahim Karagül σύμφωνα με τον οποίο «ο Maduro θα φύγει, ο Juan Guaidó θα έρθει. Ο χρυσός και το πετρέλαιο θα βρουν τον “ιδιοκτήτη” τους. Δεν πρόκειται για πολιτική, αλλά για “λεηλασία”. Τα υπόλοιπα είναι κενή συζήτηση. Η πεμπτουσία όλων των ενεργειών των ΗΠΑ είναι η κατάληξη και η εκμετάλλευση του χρυσού και του πετρελαίου στα χέρια των αμερικανικών εταιρειών. Τα όσα συμβαίνουν στη Βενεζουέλα είναι σαφώς μια απόπειρα να λεηλατήσουν τον φυσικό πλούτο της χώρας, ακόμη και “τιμωρώντας” τον ίδιο το λαό της».
Ο χάρτης που ανήρτησε στο twitter o Mike Pompeo. Με έντονο χρώμα φαίνονται οι χώρες που τάσσονται υπέρ του Guaidó.

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, μέλος της ερευνητικής ομάδας του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου