Σάββατο, 21 Σεπτεμβρίου 2019

Οι στρατιωτικές επιλογές των ΗΠΑ προς το Ιράν.

Τζώρτζ Φρίντμαν.
Geopolitical Future


ΠΩΣ ΘΑ ΑΠΑΝΤΗΣΟΥΝ ΟΙ ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατηγορήσει ανοιχτά το Ιράν ότι βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις drones και πυραύλων Κρούζ εναντίον του μεγαλύτερου διυλιστηρίου πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας. Τώρα το ερώτημα είναι πως θα απαντήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Οι επιθέσεις δεν επηρέασαν άμεσα τις Η.Π.Α., εκτός από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, πράγμα που βοηθά την αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία.

Υπάρχει πειρασμός να αφήσουμε τις επιθέσεις να ξεχαστούν στην ιστορία. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σχηματίσει μια αντι-Ιρανική συμμαχία στην οποία η Σαουδική Αραβία είναι ένας βασικός (αν και αδύναμος) παίκτης.
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται υπό εσωτερική πίεση από μέλη της βασιλικής οικογένειας που αντιτίθενται στον Πρίγκιπα Μωχάμεντ Μπιν Σαλμάν και οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου έχουν υπονομεύσει την πολιτική συνοχή του βασιλείου.
Αν δεν γίνει κάτι, θα τεθεί υπό αμφισβήτηση ο συνασπισμός που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.
Η Σαουδική Αραβία είναι ένας σημαντικός παράγοντας στον σουνιτικό αραβικό κόσμο – και αυτός ο κόσμος είναι η κύρια απειλή για την επέκταση του Ιράν.
Εάν οι ΗΠΑ δεν ανταποκριθούν σε μια ιρανική επίθεση σε ζωτική μονάδα της Σαουδικής Αραβίας, θα μπορούσαν να βοηθήσουν το Ιράν να αυξήσει την ισχύ του σε ολόκληρη την περιοχή.
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Donald Trump, η κλίση των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν να αποφύγουν την άμεση στρατιωτική δράση και να εφαρμόσουν οικονομικές πιέσεις. Ο Τράμπ έχει κάνει ελιγμούς για να ελαχιστοποιήσει και να σταματήσει την ενεργό στρατιωτική δέσμευση. Επομένως, η στρατιωτική δράση κατά του Ιράν θα έθετε σε κίνδυνο τη δομή της συμμαχίας και θα έβλαπτε τη στρατηγική των ΗΠΑ.
ΝΕΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ;
Μια εναλλακτική λύση θα ήταν να εισαχθούν νέες κυρώσεις, αλλά υπάρχουν δύο προβλήματα με αυτήν την κίνηση.
Πρώτον, οι κυρώσεις δεν έχουν τον ψυχολογικό αντίκτυπο που έχει η στρατιωτική δράση. Ο ψυχολογικός αντίκτυπος θα ήταν τόσο στο Ιράν όσο και στον σουνιτικό κόσμο και η λογική της κατάστασης το απαιτεί.
Δεύτερον, οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει οδυνηρές κυρώσεις στην οικονομία του Ιράν. Οποιεσδήποτε περαιτέρω κυρώσεις θα είχαν περιορισμένο αποτέλεσμα και ανεπαρκές βάρος.
ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΩΝ
Υπάρχει μια στρατιωτική επιλογή που θα επέφερε σοβαρό οικονομικό κλονισμό, αλλά θα εκθέσει και τις ΗΠΑ: επιβολή αποκλεισμού στους λιμένες του Ιράν, με επιλεκτικό κλείσιμο του στενού του Ορμούζ.
Η στρατηγική αυτή έχει τρεις αδυναμίες.
Πρώτον, θα πρέπει να αναπτυχθεί μια μεγάλη ναυτική δύναμη πολλών ομάδων μάχης για ένα δυνητικά απεριόριστο χρονικό διάστημα.
Δεύτερον, ο στόλος θα μπορούσε να υποστεί επίθεση από ιρανικούς πυραύλους και ενώ θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι τα ναυτικά πλοία των Η.Π.Α. έχουν αποτελεσματικές αντιπυραυλικές ικανότητες, οποιοδήποτε λάθος θα μπορούσε να κοστίσει στις ΗΠΑ ένα σημαντικό σκάφος. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, θα χρειαστούν πύραυλοι κατά των αεροπορικών επιθέσεων καθώς και αμυντικά μέτρα, δημιουργώντας μια δεύτερη δυνητικά δαπανηρή διάσταση σε αυτή τη λειτουργία.
Τέλος, ένας τέτοιος αποκλεισμός είναι εξ ορισμού χωρίς τελικό σημείο. Εάν το Ιράν δεν υποστεί πίεση, ο αποκλεισμός θα μπορούσε να συνεχιστεί επ ‘αόριστον, αφού ο τερματισμός του χωρίς επιτυχή έκβαση θα θεωρηθεί ως ήττα.
ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΙΡΑΝΙΚΩΝ ΣΤΟΧΩΝ
Μια άλλη πιθανή απάντηση θα ήταν τα χτυπήματα κατά ιρανικών στόχων. Ο καταλληλότερος στόχος θα ήταν τα εργοστάσια που παράγουν drones και πυραύλους κρούζ, μαζί με τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης και ούτω καθεξής.
Εδώ, το πρόβλημα είναι η ακριβής πληροφόρηση. Οι ΗΠΑ έχουν αναμφισβήτητα καταγράψει τέτοια πράγματα, αλλά δρώντας με κακή πληροφόρηση μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα ιρανικά χτυπήματα κατά των δυνάμεων των ΗΠΑ ή σε άλλο ευαίσθητο χώρο υπό άτυπη αμερικανική προστασία.
Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΡΩΤΗΣΗ
Η δύσκολη ερώτηση που αντιμετωπίζει η αμερικανική πλευρά είναι αν πρέπει να αναλάβει δράση τόσο οδυνηρή ώστε να εμποδίσει τις περαιτέρω ενέργειες από το Ιράν. Εάν ένας αποκλεισμός δεν καταστρέψει την οικονομία του Ιράν, τότε απαιτείται κλιμάκωση για να εξαλειφθεί η ικανότητά του να επιτεθεί απο τον αέρα.
Όσον αφορά μια αεροπορική εκστρατεία, η ιστορία έχει δείξει ότι τείνει να διαρκέσει πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο και μερικές φορές αποτυγχάνει εντελώς, παρέχοντας στον αντίπαλο την ευκαιρία να προβεί σε επιθετική δράση από μόνος του.
Μια προσπάθεια των ΗΠΑ να εξαλείψουν τις ικανότητες του Ιράν για χτυπήματα, μπορεί να είναι δαπανηρή και οι κρυμμένοι ιρανικοί πύραυλοι μπορούν να επιτεθούν σε περιφερειακούς στόχους. Όπως και με έναν αποκλεισμό, μια αεροπορική εκστρατεία μπορεί να συνεχιστεί επ ‘αόριστον.
Τα ανταποδοτικά χτυπήματα μικρής κλίμακας ανοίγουν την πόρτα στα ιρανικά αντίμετρα και θα μπορούσαν να κλιμακωθούν σε εκτεταμένη επιχείρηση.
ΕΠΙΓΕΙΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ
Όσον αφορά την αποστολή επίγειων στρατευμάτων, όχι μόνο δεν επιλύει γρήγορα το πρόβλημα της ιρανικής αεροπορικής δύναμης, αλλά και επιστρέφει τις Η.Π.Α. σε μια στάση που βρισκόταν από το 2001: πόλεμος κατοχής. Ο στρατός των Η.Π.Α. που έχει αναπτυχθεί πλήρως μπορεί να νικήσει τον ιρανικό στρατό και να πάρει έδαφος, αλλά για να το κρατήσει ενάντια σε μια εχθρική πολιτοφυλακή θα πρέπει να δημιουργήσει ατελείωτες συγκρούσεις με απώλειες που δεν μπορεί να αντέξει.
Το Ιράν είναι μια μεγάλη και ανθεκτική χώρα, με πληθυσμό 82 εκατομμυρίων ανθρώπων, περισσότερο από το διπλάσιο του Ιράκ ή του Αφγανιστάν. Και η ιδέα ότι τα στρατεύματα των ΗΠΑ θα χαιρετισθούν ως απελευθερωτές είναι απλώς φαντασία.
Εκτός από μια αεροπορική επίθεση στο Ιράν που θα σχεδιαστεί όχι για να επιτύχει ένα σημαντικό στόχο αλλά μάλλον για να δώσει στη Σαουδική Αραβία ένα αίσθημα εμπιστοσύνης στις ΗΠΑ, οι επιλογές για άμεση επίθεση δεν είναι πολλά υποσχόμενες.

ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΟΥΣ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ ΤΟΥ
Αλλά υπάρχει ένας άλλος τρόπος να σκεφτεί κανείς αυτό το πρόβλημα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν για την επέκταση της πολιτικής επιρροής του Ιράν. Αλλά αυτό δημιουργεί πιθανούς στόχους που έχουν μεγάλη αξία για το Ιράν – και το χτύπημα αυτών των στόχων θα ήταν λιγότερο αποθαρρυντικό από μια επίθεση στο ίδιο το Ιράν. Το Ιράν έχει δικές του ή εξουσιοδοτημένες δυνάμεις στο Ιράκ, τη Συρία, το Λίβανο και την Υεμένη. Έχει επενδύσει πολύ χρόνο, πόρους και κινδύνους για τη δημιουργία αυτών των δυνάμεων που σήμερα κατέχουν έδαφος στις χώρες αυτές.
Δείτε τον Λίβανο, έναν τόπο όπου το Ιράν ήταν ιδιαίτερα ενεργό από τη δεκαετία του ’80 μέσω της Χεζμπολάχ. Εάν η Χεζμπολάχ θα μπορούσε να παραγκωνιστεί, η πολιτική δομή του Λιβάνου θα απομακρυνόταν από τον έλεγχο του Ιράν και η παρουσία του Ιράν στη Μεσόγειο θα εξαφανιζόταν. Μια τέτοια επιχείρηση δεν θα μπορούσε να αφεθεί στους Ισραηλινούς, εν μέρει επειδή η δύναμή τους είναι πολύ μικρότερη από των ΗΠΑ και επίσης επειδή η συνεργασία μεταξύ αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων θα έθετε τους Σουνίτες συμμάχους των ΗΠΑ σε μια δύσκολη θέση. Μια τέτοια αντίδραση θα έπληττε άμεσα τα συμφέροντα του Ιράν, αλλά θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με χαμηλότερο κίνδυνο και υψηλότερο κόστος από άλλες επιλογές.
Πράγματι, η ίδια η απειλή μιας επίθεσης εναντίον της Χεζμπολάχ μπορεί να αναγκάσει τους Ιρανούς να αλλάξουν τη στρατηγική τους. Φυσικά, μια επίθεση θα μπορούσε επίσης να εξαπολύσει ένα χείμαρρο πυραυλικών χτυπημάτων από το Ιράν, και αυτό είναι το μειονέκτημα αυτής και όλων των άλλων στρατηγικών. Αλλά το πλεονέκτημα είναι ότι, όπου άλλες στρατηγικές πιθανότατα δεν θα επιτύχουν τους στόχους τους, μια επίθεση κατά της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να επιτύχει. Θα ήταν κάτι που το Ιράν δεν θα ήθελε να δει και θα το φέρουν σε πέρας ασφαλείς δυνάμεις των ΗΠΑ. Εναλλακτικά, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιτεθούν σε ιρανικές δυνάμεις στη Συρία, αλλά αυτό θα είχε μικρότερο αντίκτυπο.
Αυτή είναι μια θεωρητική άσκηση. Η απάντηση στις επιθέσεις του Ιράν με μια αεροπορική εκστρατεία κατά της αντιπροσωπευτικής δύναμης είναι απίθανη. Οι Σαουδάραβες θα δυσκολευτούν να το παρουσιάσουν ως δέσμευση των ΗΠΑ για παροχή ασφάλειας στη Σαουδική Αραβία. Οι επιθέσεις στη Συρία, το Ιράκ και την Υεμένη θα υποφέρουν από έλλειψη σαφήνειας και από το γεγονός ότι το ίδιο το Ιράν δεν θα χτυπηθεί. Υπάρχει η πιθανότητα οι αεροπορικές δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας να αντιδράσουν, αλλά η ικανότητά τους να προκαλέσουν ζημιές και να διεξάγουν εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία είναι αμφίβολη. Οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν να χτυπήσουν με πυραύλους το Ιράν, αλλά αυτό θα ξεκινούσε μια ανοιχτή αντιπαράθεση και η στρατηγική των ΗΠΑ πρέπει να είναι να βλάψει το Ιράν σε μια αποστολή που θα έχει τέλος.
Οι Ιρανοί γνωρίζουν το δίλημμα που έχουν θέσει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Έχουν στοιχηματίσει ότι οι κίνδυνοι είναι υπερβολικά υψηλοί για να απαντήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά το πρόβλημα στη σκέψη του Ιράν είναι ότι δεν μπορεί να είναι σίγουρο για το βαθμό στον οποίο οι ΗΠΑ βλέπουν την ανάπτυξη του Ιράν ως απειλή για τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά τους στην περιοχή. Έτσι, οι Ιρανοί ζητούν από το Ηνωμένο Βασίλειο: Αισθάνεστε τυχεροί; Φαίνεται ότι δεν υπάρχουν καλές στρατιωτικές επιλογές. Αν δεν γίνει τίποτα, θα μπορούσε να καταστραφεί το αντι-Ιρανικό μπλοκ που οι Η.Π.Α. εργάστηκαν σκληρά για τη δημιουργία του. Η πιθανή αλλά όχι σίγουρη απάντηση σε αυτό το πρόβλημα θα είναι  συμβολικά αντίποινα. Το πρόβλημα με τα αντίποινα, ωστόσο, είναι ότι μπορεί να μην ελεγχθούν.
Μετάφραση: Π.Σαβ., http://www.anixneuseis.gr/